Iraultzen Aroa eta Estatu Batuetako Independentzia

Iraultzen Aroa (1770-1870)

Burges Iraultzak

XVIII. mendearen amaieran iraultzak gertatu ziren politikaren, ekonomiaren, gizartearen, zientziaren eta artearen arloetan. Iraultza horiei, oro har, iraultza burges esaten zaie, eta Mundu Modernotik eta Antzinako Erregimenetik Mundu Garaikidera igarotzea ekarri zuten. Burgesia izan zen onuradun nagusia.

Iraultza Politikoak eta Helburuak

Iraultza politikoa agintea konkistatzera bideratutako indarkeriazko ekintza da, sistema politiko berria ezartzeko. XVIII. mendearen amaieran, iraultzaileen helburu politikoak bi izan ziren:

• Giza eskubide naturalak errespetatzea eta sistema politiko liberala sortzea. Errespetu hori bermatzeko, nazioaren subiranotasuna eta aginte legegilea, betearazlea eta judiziala bereiztea beharrezkoa da.
• Gizarte irekia, pribilegiorik eta estamenturik gabea. Gizarte-sustapena merituaren eta lanaren araberakoa izango zen, aberastasunaren bidez neurtuta.

Helburu horiek lortu nahian izan zituzten lehenengo iraultza politikoak Ipar Amerikan eta Frantzian gertatu ziren.

Estatu Batuetako Iraultza eta Independentzia

Iraultzaren Arrazoiak

Kolonoen atsekabea arrazoi politikoengatik (britainiar parlamentuan ez zuten-eta ordezkaririk) eta arrazoi ekonomikoengatik (Britainia Handiarekin merkataritza-menpekotasuna baitzuten). Britainiar monarkiak zerga berriak ezartzeko egin zuen ahalegina izan zen. Kolonoek onartzeari uko egin zioten. Bostonen Tearen Matxinada izan zen independentzia gerraren hasiera.

Gerraren Garapena (1775-1783)

1776ko uztailaren 4an, Ameriketako Estatu Batuen Independentzia Adierazpena aldarrikatu zuten. Adierazpen horrek berdintasuna, bizitzarako, askatasunerako eta zoriona bilatzeko eskubideak aldarrikatzen zituen. Britainia Handiak ez zuen independentzia onartu, eta gerrak jarraitu zuen. Azkenean, frantsesen eta espainiarren laguntzari esker, britainiarrak Yorktownen garaitu zituzten. Horren ondorioz, Britainia Handiak Estatu Batuen independentzia aitortu zuen.

Estatu Berria eta Sistema Politiko Berria

Lehen konstituzio idatzia onartu zen. Konstituzio horrek kanpo politika gidatzen du, eta barne politikan eskumen mugatuak ditu. Aginte legegilea Kongresuak du, aginte betearazlea presidenteak, eta aginte judiziala Auzitegi Gorenak. Ilustrazioko ideietan oinarrituta zegoen.