Inteligentzia Anizkunak eta Zoriontasunaren Filosofia

Inteligentzia Anizkunen Sailkapena

Inteligentzia anizkunen teoriak giza gaitasunak hainbat arlotan banatzen ditu, bakoitzak bere berezitasunak dituelarik:

• Inteligentzia Linguistikoa

  Hitzekin trebea izaten laguntzen digu inteligentzia honek: hitzak egoki erabiltzen, adierazpen ona izaten eta hizkuntzak ikasten. Inteligentzia hau gehien garatzen dutenek idazteko eta irakurtzeko joera izango dute, baita hizkuntzak ikasteko eta ipuinak zein txisteak kontatzeko ere.

• Inteligentzia Logika-Matematikoa

  Gauzen logika ulertzen, problema matematikoak ebazten eta zenbakiak zein datuak memorizatzen laguntzen du. Xakean jokatzerakoan, asmakizunak asmatzerakoan, ariketa matematikoak egiterakoan, kausa-efektu harremanak lortzerakoan eta ereduak aurkitzerakoan erabiltzen dugu.

• Inteligentzia Espaziala

  Imajinekin lotua dagoen inteligentzia da; objektuak buruz imajinatzea ahalbideratzen digu, edota beren elementuak bereiztea eta koloreak kanporatzea. Kirola egiterakoan ere garatzen da, gorputza adierazpen-tresna gisa erabilita.

• Inteligentzia Kinestesikoa

  Norberaren gorputzaren kontrolarekin lotutako inteligentzia da. Kirola egiterakoan garatzen da, gorputza adierazpen-tresna gisa erabilita.

• Inteligentzia Musikala

  Erritmoak, melodiak, egitura musikalak, tinbrea eta tonua bereizteko erabiltzen den gaitasuna da. Inteligentzia hau musika entzunez eta abestuz garatzen da.

• Inteligentzia Interpertsonala

  Besteak ulertzen laguntzen duen inteligentzia da, jendearekin harreman onak izaten laguntzen duena. Enpatia garatzeko jende artean ibiltzea beharrezkoa da, baita gorputzaren hizkuntza ulertzen saiatzea ere.

• Inteligentzia Intrapertsonala

  Norberak bere burua ulertzen laguntzen du: sentitzen dena, izaera, onarpena... Norberaren gaitasunak eta hutsuneak zein diren jakitea garrantzitsua da horiek hobetzeko, helburuak finkatzeko eta lortzeko bideak jartzeko.

• Inteligentzia Naturalista

  Natura eta ingurunea ulertzen eta baloratzen laguntzen duen gaitasuna da.

Zoriontasunaren Definizioaren Bila

1.1 Hastapenak

Homeroren Poemak

Homeroren lanak ez dira filosofia hura gaur egun ulertzen dugun moduan, baina garai hartako balio moralak ageri dira bertan:

• Ona: Balio duen zerbait egitea, hau da, komunitateari baliagarri zaiona.
• Bertutea: Bikaintasuna eta nabarmentzeko gaitasuna.
• Onena: Komunitateari zerbitzu onenak eskaintzen zituena.

Sokrates eta Etika

Sokrates etikaren sortzailetzat hartzen da. Bere metodoa galdera-erantzunetan oinarritzen zen, giza jokabideari buruzko hausnarketa bultzatuz (ordura arte, physis-a zen gai nagusia). Berarentzat, morala jarrera kontua da.