Industria Aldiko eta Osteko Hirigintza Espainian (1850-1975)

Industria Aldiko Hirigintza (1850-1975)

Industrializazioa eta Nekazal Exodoa

Industrializazioaren ondorioz, nekazal exodoa gertatu zen, eta jendea hirietara joan zen industria guneetara lan egitera. Honek hirien hazkunde bizkorra ekarri zuen.

Ezaugarriak

1. Hirigintza tasa azkar hazi zen. 1820an hiri-populazioa %14koa zen, eta 1900ean %76koa.
2. Hirigintza prozesua jarraia izan zen, baina intentsitate desberdinekin.
3. Industrializazio prozesua baino arinago joan zen beti.
4. Espainiako populazio desorekak eskualdeka handitu ziren.

Faktoreak

Administratiboak

• 1833ko Javier de Burgosen probintzien banaketaren ondorioz, jendea hiriburura joan zen.

Ekonomikoak

• Suspertze ekonomikoa.

Sozialak

• Hiriek nekazariak erakartzen zituzten (nekazal exodoa).
• Etxeko zerbitzuan langile asko zeuden.
• Komentu asko zeuden.

Aldiak

1. 1850 arte

• Hirietako populazio pilaketa txikia.
• Hirigintza tasa %20koa.
• Industrializazio hasi berria eta ahula.
• Hazkundea probintzietako hiriburuetan eta itsas portuetan bakarrik.

2. 1850-1936

• Hiriaren hazkunde nabarmena.
• Hirigintza tasa bikoiztu zen.
• Industriak eragindako hazkunderik handienak.
• Nekazal exodoa.

3. Gerra Zibila eta Gerra Ostera (1936-1959)

• Hazkundea gelditu zen, hiriak ondatuta zeudelako.
• Frankok ez zuen hirigintza suspertu. Nekazaritza-politika bultzatu zuen.
• Politika autarkikoaz oinarrituz, industria guneak hazi ziren: Kantauri, BCN eta Madril.

4. Garapenaren Etapa

• Ekonomiak eta hiriek hazkunde handia jasan zuten industriaren zabalkundea zela eta.
• Hazkunde demografiko handia (baby boom, 1955-1965).
• Hiriko biztanleria %30 hazi zen Kantauri-BCN-Madril triangeluan.
• Zerbitzuen hazkundea (tertziarioa).
• Metropoli-inguruak sortu ziren.
• Turismoak hirigintza suspertu zuen.
• Hiri handien hazkunde demografikoak periferia zabalak sortu zituen.

Industria Osteko Hirigintza

1975eko petrolio krisiaren ondorioz, hirigintzan eragina izan zuten aldaketak hasi ziren.

Aldaketak

1. Hirien hazkunde-erritmoa jaitsi egin zen.
2. Hirigintzako faktoreak aldatu ziren: industriak garrantzia galdu zuen, eta zerbitzuek garrantzia irabazi zuten.
3. Hiri handienen hazkunde prozesua gelditu egin zen, hiri ertainen eta txikien mesedetan.

Ondorioak

• Hiri nagusiek beren garrantzia mantentzen dute funtzio aipagarrienak bertan kokatzen direlako eta inguruko jarduerak kontrolatzen dituztelako.