Immunologia eta Genetika: Definizioak eta Prozesuak

Immunologiaren Oinarrizko Kontzeptuak

Antigenoak immunitate-erantzuna sortzen duten kanpoko gorputz inbaditzaileen atalak dira. Edozein molekula izan daitezke. Antigorputzak, aldiz, immunitate-sistemaren glukoproteinak dira; seinale kimiko horiek antigenoaren epitopoekin espezifikoki lotzen dira, beste linfozitoen agerpena eragiteko.

Immunitate-Erantzunaren Mekanismoak

• Hantura: immunitate-sistemaren erantzun ez-espezifikoa. Zelula zaurituak agertzen direnean, bitartekari kimikoek zelula fagozitoen agerpena, odol-hodien basodilatazioa (gorritasuna), beroa eta mina sortzen dituzte.
• Diapedesia: leukozitoen gaitasuna odol-hodien paretak zeharkatzeko eta infekzio-fokuetara heltzeko kimiotaxiaren bidez.
• Hautespen klonala: B eta T linfozitoen klonaren hautaketa antigeno berriaren aurkezlea (makrofagoa edo Langerhansen zelula) agertzen denean. B linfozitoek antigorputzaren hautaketa egiten dute eta, horren ondorioz, antigorputz horren B linfozito klona eta memoria-zelulak sortzen dituzte.
• Aglutinazioa: zelula arrotzek antigeno asko dituzte eta, hori dela eta, haien artean multzokatzen dira, infekziorako gaitasuna galduz, kontzentratzen baitira.
• Opsonizazioa: antigorputzak antigenoekin behin elkartuta, makrofagoen fagozitosirako erakargarriago bihurtzen dituzte.
• Neutralizazioa: mintzaren kanpoaldean dauden antigorputzek antigenoen infekzioa neutralizatzen dute.

Mutazioak eta Genetika

Mutazioak: material genetikoan gertatutako aldaketak dira, proteinen aminoazidoen sekuentzietan eragina izanda eta, beraz, hauen jarduera biologikoan.

Mutazio Motak

Genikoak

Gene bati eragiten dion nukleotidoaren eraldaketak:

• Delezioa: nukleotidoak galdu.
• Translokazioa: nukleotidoa lekuz aldatu.
• Tartekatzea: nukleotido berriak sortu.
• Ordezkatzea: nukleotido bat base nitrogenatu ezberdina duen nukleotidoz ordezkatzen denean, proteinen sintesian aldaketan eraginez.

Kromosomaren Egiturazkoak

• Inbertsioa: kromosoma batek 180º biratzen du.
• Bikoizketa: kromosomaren zati bat erreplikatzen denean.
• Delezioa: kromosoma zati bat galdu.
• Translokazioa: kromosoma zati bat kromosoma homologoa ez den beste batera mugitzen da.

Kromosomiko Genikoak

Kromosoma kopuruen eraldaketa, meiosia I-ean kromosoma bikiak ez dira ondo banatzen:

• Euploidia (haploideak, poliploideak): dotazio kromosomikoaren aldaketa 2n → 3n.
• Aneuploidia (monosomiak eta trisomiak): kromosomen kopuru ez-ohikoa.

Agente Mutagenoak

Agente mutageno bat da organismo baten gene-sekuentzia aldatzeko gaitasuna duena.

• Fisikoak: erradiazio ultramorea (kartzinoma), X izpiak (teratogenoak).
• Kimikoak: benzopirenoa (tabakoaren alkitrana), azido nitrosoa.
• Biologikoak: onkobirusak, Helicobacter pylori bakterioa (urdail-minbizia).

Geneak eta Genoma

Gene bat DNA-sekuentzia zehatz batean dagoen herentziazko informazioa da, eta proteinaz osaturik dago. Kromosometan aurkitzen da eta espeziearen genoma eratzen du. Genoma organismo batek duen geneen multzoa da, eta azido desoxirribonukleiko molekula kopuru handi batez osatuta dago.

Immunitate Motak

Sortzetiko Immunitatea

Mundu guztia sortzetiko immunitate (edo natural) batekin jaiotzen da, babes orokor mota batekin. Adibidez, larruazalak germenak gorputzean sar ez daitezen hesi gisa jokatzen du. Immunitate-sistemak badaki noiz izan daitezkeen arriskutsuak zenbait inbaditzaile.

Egokitze Immunitatea

Pertsona baten bizitzan zehar garatzen da egokitze-immunitatea (edo aktiboa). Egokitze-immunitatea garatzen da jendea gaixotasunen eraginpean jartzen denean edo txertoen bidez immunizatzen denean.

Immunitate Pasiboa

Immunitate pasiboa kanpoko iturri batetik "emandako" babes mota bat da, eta iraupen laburrekoa da. Adibidez, amaren esneak dituen antigorputzek aldi baterako immunitatea ematen diote umetxoari, amaren gaixotasunen aurka.

Immunitate-Erantzun Motak

Erantzun Humorala

• B linfozitoek burutzen dute.
• B linfozitoak hezur-muinean sortzen dira, eta bertan bereizten dira.
• Immunoglobulinak sortzen dituzte: A, D, E, G, M.

Erantzun Zelularra

• T linfozitoek gauzatzen duten erantzuna da.
• T linfozitoak hezur-muinean sortzen dira, eta timoan bereizten dira.
• Mintzeko glukoproteina bereziak dituzte.