Immanuel Kant eta Ilustrazioaren Filosofia: Gakoak

Immanuel Kant: Bizitza eta Testuingurua

Immanuel Kant XVIII. mendean jaio zen Prusian. Pietismoaren giro erlijiosoan hezi zen, protestantismoaren adar bat. Bere "Erlijioa, arrazoi soilaren mugen barnean" obra zentsuratu egin zuten, eta horren ondorioz, ezin izan zuen lan gehiagorik argitaratu. Aipatzekoa da Kant ez zela inoiz Prusiatik irten.

Zer da Ilustrazioa?

Kantentzat, Ilustrazioa gizakiaren irteera da bere erruzko adingabetasunetik. Adingabetasuna norberaren adimenez baliatzeko ezintasuna da, besteen gidaritzarik gabe.

Zergatik jotzen dute gizakiek adingabetasunera?

Alferkeria eta koldarkeriagatik. Beste batzuek haien ordez pentsatzen dutenez, gizakiek ez dute beren kabuz pentsatzeko ahaleginik egiten.

Nola atera daiteke egoera horretatik?

Jendeari askatasuna emanez. Iraultza ez da bidea, pentsatzeko modua ez baita horrela aldatzen.

• Erabilera publikoa: Aske izan behar du beti. Pertsona batek bere iritzia publikoki adierazten duenean (liburu edo egunkarien bidez).
• Erabilera pribatua: Pertsona batek bere lanbidea betetzen duenean; zeregin berezi bat duenez, askatasuna murriztu dakioke.

Errege Ilustratuaren jarrera gai erlijiosoetan

Erregeak menpekoei erlijio-askatasuna eman behar die, arimaren salbaziorako beharrezkotzat jotzen dutena jarrai dezaten. Gainera, ordena publikoa eta bakea bermatzeko, kontu erlijiosoengatik sortutako liskarrak saihestu behar ditu, idazkiak zentsuratu gabe eta neutraltasuna mantenduz.

Garai Ilustratua vs. Ilustrazioaren garaia

Bi kontzeptu bereizi behar dira:

• Ilustrazioaren garaia: Prozesuan dagoen garaia da, helburua oraindik lortu gabe dagoenean.
• Garai ilustratua: Helburua (jendea bere kabuz pentsatzea) lortu denean hitz egiten da garai ilustratuaz.

Ilustrazioaren paradoxa eta helmuga

Paradoxa: Askatasuna bat-batean eta neurrigabe ematea kaltegarria izan daiteke, desordena eta gatazkak sor baititzake. Aldiz, askatasuna apurka-apurka emanez gero, jendea askatasunean bizitzen ikasiko du.

Helmuga: Ilustrazioaren espiritua zabaltzeaz gain, hiritarrak askatasunean bizitzera bultzatzea da. Gobernuaren printzipioek ere hiritarrak beren duintasunaren arabera tratatu behar dituzte.