Platonen ideien teoria: dualismo ontologikoa eta ideien mundua

Laburpena

Testuak Platonen ideien teoria aurkezten du, bere dualismo ontologikoaren oinarrian. Ideiak betierekoak, aldaezinak eta perfektuak direla azaltzen du, eta mundu sentikorreko gauzak ideien eredu materiagabeen arabera sortuak direla. Ikasleak ideien eremuaren, Demiurgoaren rolaren eta ideien hierarkiaren kontzeptuak ulertuko ditu.

Funtsezko puntuak

Platonen garaian, sofisten eszeptizismoak eta erlatibismoak Atenas nagusitu zuten, eta Sokratesen heriotza horren ondorioetako bat izan zen.
Gauza guztiak materiagabeko eredu edo ideia baten arabera sortuak dira; ideiak betierekoak eta aldaezinak dira.
Ideien mundua materiazko mundutik kanpo dago, eta mundu sentikorreko gauzek ideien munduan dagokien unibertsaletik hartzen dute izatea.
Demiurgoak mundua eratu zuenean, materia eta ideien multzoa erabili zituen, materiari forma emateko.
Ideien hierarkian, Ongia da garrantzitsuena; haren azpian matematika eta zientzia daude, eta azkenik gauza zatarren ideia.
Fedon idazlanean, ideiak arrazoiaren ezagugaiak direla, zentzumenak zertarako erreferentzia-puntuak diren eta objektu naturalen zergatikoak direla esaten da.

Frogatu zeure burua

Platonen Pentsamendua

Ideien Teoria: Dualismo Ontologikoa

Platonen garaian, Atenaseko egoera politiko eta filosofikoa eszeptizismoa eta erlatibismoa nagusi zen sofisten irakaspenen ondorioz. Horren guztiaren ondorioetako bat Sokratesen heriotza izan zen.

Platonek uste zuen munduan diren gauza guztiak materiagabeko eredu baten arabera sortuak direla. Gauza horiek, oro har, hilkorrak diren arren, haiei dagokien forma edo eredu materiagabea, gauzaki bakoitza sorrarazten duen ideia, betierekoa eta aldaezina da. Zerbaiten definizioa ematen dugunean, komunean dituzten ezaugarriak aditzera ematen ditugu kontzeptu jakin bat erabiliz: horretan biltzen den alderdi egonkorra da, izen bera duen gauzaki multzo berari dagokion forma edo ideia. Platonen ideiak eredu aldaezinak, betierekoak eta perfektuak dira: benetako errealitatea. Platonen arabera, edertasun bakarra dago. Zuzena zer den erabakitzeko orduan, argudiatzeko teknikari (erretorikari) erreparatu ordez, benetako errealitateari (ideiari) erreparatu behar zaiola zioen. Horretan datza izatearen teoriaren garrantzia, Platonen ustez.

Ideien Eremua

Platonen arabera, ideia unibertsalak materiazko mundu honetatik kanpo legokeen izate-eremukoak dira. Mundu materiadunaren eta ideien munduaren arteko aldea espaziozko bereizkuntza ere izan daitekeela zioen. Ideiek irauten dute betiko, baina gauza fisikoak mugitu eta eraldatzen dira; mundu sentikorreko gauzek ideien munduan dagozkien unibertsaletik hartzen dute izatea. Platonek argudiatzen zuen Demiurgok mundua eratu zuenean, alde batean materia zuela eta bestean materiari forma emango zion ideien multzoa zuela.

Bestelako Ideien Beharra

Moralaren kontzeptuei buruz gogoeta egitean, ideiak existitu behar direla ondorioztatzen du filosofoak. Beste edozein ideia edo formaren gainetik, Zuzentasuna, Ontasuna eta Edertasuna goraipatzen ditu. Unibertsalak mota askotakoak direnez, ideien multzoak hierarkia batean jartzen ditu: garrantzitsuena Ongia da; haren azpian, matematika eta zientzia daude; eta azkenik, gauza zatarrek duten ideia.

Ideien Ezaugarriak

Betikoak, bakarrak eta aldaezinak izan behar dute. Fedon idazlanean, hiru ezaugarri egozten dizkie ideiei:

Arrazoiaren ezagugaiak dira: Sofisten akatsa zentzumenen mende egotea izan zen. Filosofiaren egitekoa izakien benetako adigarria ezagutzea da.
Zentzumenez jasotzen ditugun gauzakiek zerbait irizteko erreferentzia-puntuak dira.
Ideiak objektu naturalen zergatikoak dira.

Ohiko galderak

Zer da Platonen ideien teoria?

Platonen arabera, gauza guztiak materiagabeko eredu edo ideia baten arabera sortuak dira. Ideiak betierekoak, aldaezinak eta perfektuak dira, eta benetako errealitatea osatzen dute.

Non daude Platonen ideiak?

Ideiak materiazko mundu honetatik kanpo dagoen izate-eremuan daude. Mundu materiadunaren eta ideien mundua espaziozko bereizkuntza ere izan daiteke, Platonen ustez.

Zein da ideien hierarkia Platonen arabera?

Ongia da garrantzitsuena. Haren azpian matematika eta zientzia daude, eta azkenik gauza zatarren ideia dago.