Iberiar Penintsulako Nekazaritza Paisaiak
Iberiar penintsularen barrualdeko nekazaritza-paisaia
Bi goi-lautadak eta Ebroren sakonunea hartzen ditu. Alde horretako inguru fisikoak erliebe laua du, batez besteko altitude garaia goi-lautadan, eta klima mediterraneo kontinentalizatua.
a) Nekazaritza-egiturak
- Biztanleria urria eta zaharkitua da. Populazioa pilatua izaten da: herri txikiak daude, bata bestetik hurbil, eta herri handiak, bata bestetik urrunduak, Iberiar penintsularen hegoaldean.
- Ustiategiek askotariko tamaina dute.
- Lurzoruaren erabilerak nekazaritzara, abeltzaintzara eta basogintzara bideratuta daude.
b) Nekazaritza
Alde handiak ditu lehorreko lurren eta lur ureztatuen artean:
- Lehorreko lurrak goi-ordokiko paramo eta landazabaletan eta Ebro haraneko inguru ez-ureztatuetan dira nagusi. Nekazaritza estentsiboa egiten da landa zabaletan.
- Ureztaketari esker, nekazaritza intentsiboagoa egin daiteke.
c) Abeltzaintza
Lur lehorretan eta angioetan du garrantzia:
- Gaztelako eta Ebroren sakonuneko lur lehorretan ardi-azienda garrantzitsua dago, eta uztondoetan bazkatzen da.
- Mendebaldeko angioak nekazaritza eta artelatzaren zura ere aprobetxatzen dituzte. Angio tradizionala batez ere abeltzaintzara bideratzen zen.
d) Baso-ustiapena
Inguru batzuetan da nagusi.
Nekazaritza-paisaia mediterraneoa
Zona horretako inguru fisikoak erliebe gorabeheratsua du Mediterraneo itsasoaren kostaldean, laua kostatik hurbil eta apur bat menditsua kosta-aurrean.
a) Nekazaritza-egiturak
- Biztanleria oso ugaria izan da tradizioz, baina gaur egun asko murriztu da, nekazari exodoaren eraginez. Populazio sakabanatuak pilatzeko joera du, kostako baratzeetan izan ezik.
- Ustiategiak hainbat tamainatakoak dira.
- Lurzorua, batez ere, nekazaritzarako erabiltzen da.
b) Nekazaritza
Alde argiak ditu lehorreko lurren eta lur ureztatuen artean:
- Lehorreko laborantzak kosta aurreko inguru menditsu edo gorabeheratsuetan.
- Laborantza ureztatuei tenperatura leunek, instalazio handiek, erliebearen babesak, lur egokiek eta nazioarteko eskaera handiak mesede egiten diete.
c) Abeltzaintza
Behien eta txerrien abeltzaintza Katalunian nagusi da, hiriko eskariak bultzatuta; ardiena lur lehorretan; eta abelburu basatiak Guadalquivirren ertzetan.
d) Baso-ustiapena
Garrantzi txikia du, bertan eukalipto-azalera handiak daude.