Iberiar Penintsula Hezeko Nekazaritza-Paisaia

Geografia2,56 KB

Ipar eta Ipar-mendebaldea (I-IM) hartzen ditu.

Ingurune fisikoa

  • Malkartsua: leku lau gutxi ditu.
  • Klima ozeanikoa: euritsua urte osoan eta tenperatura epelak.

A. Nekazaritza-egitura

Biztanleria

  • Zahartuta eta urria.
  • Lehen ugaria zen, baina biztanleak emigratzera behartuta ikusi ziren.
  • Biztanleria sakabanatua: herrixka, auzo, parrokia eta herrietan oinarrituta.

Ustiategiak: Minifundioak

  • Lursail txikiak dituzte, hesien bidez banatuak.
  • Mekanizazio zaila; ondorioz, errentagarritasun gutxi.
  • Partzela-kontzentrazioko planek porrot egin dute.

Lurzoruaren erabilera

Iraganean: polilaborantza zegoen, iraupen-nekazaritza bat aurrera eramanez. Soro txikietan honako hauek landatzen ziren:

  • Barazkiak eta frutak.
  • Artoa eta patata.
  • Mahatsondoa (Galizian).
  • Lur okerragoetan: garagarra eta zekalea.
  • Animaliak ere hazten zituzten ekonomia osatzeko.
  • Kontsumorako zen gehiena eta zati txiki bat saltzen zen merkatuan.

Gaur egun: Espezializazioa ematen ari da baratze-laboreetan eta bazketan.

B. Nekazaritza

  • Azalera txikia hartzen du, kostaldeko haranen behealdean. Barrualdean oso aprobetxamendu txikia du.
  • Lehorreko nekazaritza da, prezipitazioak erregularrak baitira.
  • Iraganean: polilaborantza (autohornikuntzarako). Baratzetan barazkiak eta frutak; artoa, patata, fruta-arbolak eta mahatsondoa lur onenetan; lur txarretan garagarra edo oloa.
  • Gaur egun: Baratzeko laborantzan eta bazka-laborantzan espezializatu dira, abeltzaintzari esker.

C. Abeltzaintza

Nekazaritza-jarduerarik garrantzitsuena da. Faktore hauek mesede egiten diote:

  • Klimak.
  • Hirien esne eta haragi eskariak.
  • Eskulan gutxi behar izateak (biztanleria urria denez).

Egoera eskualdeka:

  • Galizian: familia-ustiategi txikiak.
  • Bizkaiko golkoan: modernizatu egin dira; hala ere, baserri txikietan modu partzialean egiten jarraitzen da.

Behi-azienda da nagusia:

  • Haragirako zekorrak: ustiapen estentsiboan edo erdi-estentsiboan.
  • Esne-behiak: modu intentsiboan ustiatzen dira.

D. Basogintza

Bere garrantzia nabarmen galdu du. Gaur egun, altzarietarako eta papera egiteko erabiltzen da.

Deskargatu

PDF Word HTML