Hizkuntza jarrerak, motibazioa eta boterea: soziolinguistikako oinarriak
Laburpena
Dokumentuak hizkuntza jarrerak, motibazioa eta hizkuntza boterea aztertzen ditu soziolinguistikaren ikuspegitik. Jarrera positibo eta negatiboen arteko bereizketa azaltzen du, baita ikuspegi mentalista eta behaviorista ere. Gainera, hizkuntzaren babesa, estatusa, merkatua eta komunikazio gaitasuna lantzen ditu.
Funtsezko puntuak
- Hizkuntza jarrerak positiboak edo negatiboak izan daitezke, hizkuntzaren hedapenaren eta immigranteen hizkuntzaren onarpenaren arabera.
- Ikuspegi mentalistaren arabera jarrera barne sentimendua da eta zuzenean ezin da antzeman; ikuspegi behavioristaren arabera jokaeretan islatzen da.
- Barne motibazioa norbanakoaren uste, afektu eta nahietatik sortzen da; kanpo motibazioa, berriz, kanpoko presioaren ondorioz.
- Olatz Olasoren arabera, hizkuntza boterea ikusteko kontuan hartu behar dira demografia, banaketa geolinguistikoa, mugikortasun soziala, aberastasuna eta ideologia nagusia.
- Hizkuntzaren estatusa prestigioarekin lotuta dago: estatus ekonomikoa, soziala, sozio-historikoa eta hizkuntzaren berezko estatusa bereizten dira.
- Komunikazio linguistikoa eta hitz egiten jakitea harreman pertsonal, sozial eta profesionalen oinarria dira.
Hizkuntza Jarrerak
Jarrera Positiboak eta Negatiboak
Hizkuntza jarrerak bi motatakoak izan daitezke:
- Jarrera positiboak: Ukipenezko harremanetan hizkuntzaren hedapena gertatzen denean eta hizkuntza ikasteko joera dagoenean.
- Jarrera negatiboak: Immigranteak hona etortzen direnean eta haien hizkuntza ez aitortzea.
Hizkuntza Jarrera: Definizioa eta Ikuspegiak
Hizkuntza edo aldaera zehatz baten aurrean, alde edo kontra erantzuteko edo ekiditeko joera da. Hizkuntza jarreraz aritzea, zehazki, hizkuntza edo aldaera desberdinetako hiztunek euren edo gainerakoen hizkuntzekiko duten jarreraz hitz egitea da. Hizkuntza jakin batenganako sentimendu baikorrak edo ezkorrak adieraztea, hizkuntza horren konplexutasun edo soiltasun linguistikoaz inpresioak ematea da.
Bi ikuspegi nagusi daude jarrerak aztertzeko:
- Ikuspegi mentalista: Jarrera barne sentimendua da, eta beraz, ezin da zuzenean antzeman.
- Ikuspegi behaviorista: Jarrerak giza jokaeretan islatzen dira. Nahikoa da jokaera horiek behatzea jarrerak definitzeko.
Hizkuntza Motibazioa eta Boterea
Barne Motibazioa
Norbanakoaren barnean, norberaren uste, afektu eta nahietatik sortzen den motibazioa da.
Kanpo Motibazioa
Norberarengandik kanpo dagoen presioaren ondorioz garatzen den motibazioa da.
Hizkuntza Boterea
Soziolinguistikaren ikerlerro batek hizkuntzen boterea aztertzen du. Ikuspuntu honen arabera, hizkuntzek botere bat edukiko lukete; hau da, batzuek besteek baino botere handiagoa izango lukete. Egoera soziolinguistikoen azterketek, adibidez, argi erakusten dute nola hizkuntza batzuek beste batzuk dominatzen dituzten, nola batzuk menderatzaileak diren eta beste batzuk menderatuak. Olatz Olasok bi ikuspegi nagusi desberdintzen ditu hizkuntza boterearen inguruan:
Ikuspegi Soziologikoa
Hizkuntza boterea ezagutzeko kontuan hartu behar diren ezaugarri nagusiak honako hauek dira:
- Demografia
- Hizkuntza bakoitzaren banaketa geolinguistikoa hizkuntza ofizial moduan
- Hizkuntza bakoitzak errazten duen mugikortasun sozialaren neurria (gehienbat migrazioaren bitartez)
- Hiztun multzoaren ekonomia edo aberastasuna
- Ideologia nagusia eta kultura
Hizkuntzaren Babesa, Estatusa eta Merkatua
Babes Instituzionala
Talde etnolinguistikoak erakundeetan zenbaterainoko ordezkapena duen neurtzen da.
Hizkuntzaren Estatusa
Hizkuntzaren prestigioarekin lotuta dago. Hainbat estatus mota bereizten dira:
- Estatus ekonomikoa
- Estatus soziala
- Estatus sozio-historikoa
- Hizkuntzaren estatusa bera
Hizkuntza Merkatua
Komunitate batean dauden hizkuntzek merkatuan indar-harreman bat dute. Harreman horretan, botere eta prestigio handiena duenak erabakitzen du baita nola hitz egin behar den ere; zein hiztegi edo azentu erabili behar den, adibidez.
Hizkuntza Jokaera eta Komunikazioa
Hiztunak egoera soziolinguistiko jakin batean egiten dituen aukera linguistikoak dira. Komunikazio testuingurua, solaskidea eta interakzio lekua kontuan hartuta, hizkuntza jakin bat eta hizkuntza erregistro jakin bat aukeratuko ditu. Hau da, "saber hablar" edo hitz egiten jakitea.
Komunikazio Linguistikoa eta Hitz Egiten Jakitea
Komunikazio linguistikoa harreman pertsonalen, sozialen, ekonomikoen eta profesionalen motorra da. Hitz egiten jakitea beti ulertu izan da klaseen elementu bereizgarri gisa; izan ere, ondo hitz egiten dakienak onura sozialak izateaz gain, beste onura batzuk ere lortzen ditu. Prestakuntza eta komunikazio gaitasuna mundu honetan ondo hitz egiteko oinarriak dira.
Errekurtso erretorikoak argudiatzeko trebetasunak dira, hitz egiten den edozein ekintza koherentea izan dadin agertzen direnak. Beraz, argudioak eta erretorika eguneroko diskurtso guztietan daude.
Hitz egiten jakitea mekanismo eta taktika linguistikoen arabera gehiago jakitea da; ondo hitz egitea, berriz, argumentu trebetasunak eskuratzea eta praktikan jartzea da. Hitz egiten jakitea ez da modu koherentean artikulatzea soilik.
Hitz egiten jakitea estrategikoa izatea da. Diskurtso on bat komunikazioan eraginkorra dena da, zuzenketa gramatikal egokiekin eta elkarrizketen ezaugarri eta harremanak kontuan hartuta. Diskurtsoa egokia izateko, kultura eta gizarte desberdinetara moldatu beharra dago. Gainera, begirada besteenganako harremana hobetzen duen mekanismo estrategiko bat da.
Hitz egiten jakitea trebetasun bat da, jarduera naturala. Pertsona batek munduko denbora guztia izango balu zerbait esateko, ez luke inolako entzulerik izango. Diskurtso bat arrakastatsua izateko, ideiak ondo ordenatuta egon behar dira. Diskurtsoaren korapiloa, informazio aldetik, puntu garrantzitsuena da; izan ere, bertan edukiak lantzen direlako eta tesia defendatzen delako. Ondorioa, normalean, diskurtsoaren azken puntua, sintesia edo emaitza da.
Deskargatu
PDF Word HTMLOhiko galderak
Zer dira hizkuntza jarrerak?
Hizkuntza edo aldaera baten aurrean alde edo kontra erantzuteko joera dira. Hiztunek euren hizkuntzaz edo beste hizkuntzez duten sentimendu baikorrak edo ezkorrak adierazten dituzte.
Zein da barne motibazioaren eta kanpo motibazioaren arteko aldea?
Barne motibazioa norbanakoaren barnean, bere uste, afektu eta nahietatik sortzen da. Kanpo motibazioa, berriz, norberatik kanpoko presioaren ondorioz garatzen da.
Zein ikuspegi nagusi daude hizkuntza jarrerak aztertzeko?
Ikuspegi mentalistak jarrera barne sentimendu gisa ulertzen du, eta ez da zuzenean antzematen. Ikuspegi behavioristak, aldiz, jarrerak giza jokaeretan islatzen direla dio, eta jokaera horiek behatzearekin nahikoa dela esaten du.
Frogatu zeure burua
Berrikuspen-txartelak
Sakatu txartel bat erantzuna ikusteko.
Testa
AA bidez dokumentutik sortutako galderak: egiaztatu erantzunak testuarekin.