Historialarien iturriak eta iragana ulertzea
Zer gako erabiltzen dituzte historialariek?
- Idatzizko lekukotzak: gutunak, egunkari pertsonalak, prentsa eta abar.
- Ahozko lekukotzak: aztertu beharreko garaian bizi izan zen norbait bizirik badago, oso garrantzitsua da bere lekukotza gordetzea eta jasotzea.
- Ikusizko lekukotzak: margolanak, argazkiak, filmaketak.
- Lekukotza arkeologikoak: materialen hondarrak, lanabesak, eraikinak, leku-izenak, trenak, etab.
Zergatik da garrantzitsua iragana ezagutzea?
Garrantzitsua da iragana ezagutzea geure burua hobeto ezagutzeko: nor garen, nola garen...
Etorkizuna eraikitzeko oso garrantzitsua da gure iragana ezagutzea.
Historialarien lana: zer eta nola egiten dute
Lanaren urrats nagusiak:
- Ikerketa-gaia aukeratzea — arrazoiren batengatik erakargarria edo interesgarria iruditzen zaien gertakarien gaia.
- Iturriak prozesatzea eta aztertzea teoria jakin bati jarraituz eta metodologia egokia erabiliz.
- Gertakariak dagokien garaian kokatzea eta ordenatzea.
- Iragana historikoki irudikatzea, garaiko sentimenduak, ikuspegia eta irudiak kontuan hartuta.
- Gertakariak izaeraren arabera kokatu eta ondoren gertakarien berri ematea.
Elizaren historia: erabilitako iturriak
Iturriak sailka daitezke hainbat irizpenen arabera:
- Formaren arabera
- Denboraren arabera
- Egilearen arabera
- Gizarte izaeraren arabera
- Gertakariekiko hurbiltasunaren arabera
- Jatorriaren arabera
- Tipologiaren arabera
Zeintzuk izan daitezke iturri jainkotiarrak?
Jainkoak gizakiei bidalitako mezuak.
Kontzeptu eta definizio gakoak
Historia: 1. Iraganeko gertakarien eta jasoera gogoangarrien azalpena edo kontakizuna; 2. Iraganeko gertakarien edo jasoeren multzoa; 3. Jasoera horiek aztertzen dituen zientzia.
Familia: 1. Elkarren senide diren eta haietako baten agindupean elkarrekin bizi diren pertsonen taldea; 2. Elkarren artean zuzenean edo zehazki senide diren arbasoen ondorengoen eta bestelakoen multzoa.
Belaunaldia: Urte berean jaio ziren eta antzeko hezkuntza eta gizarte eragina jaso izan dutenez antzera jokatzen duten edo ezaugarri berdintsuak dituzten pertsonen multzoa.
Apokrifoa: Alegiazko, itsurazko edo ustezko testua; egile sakratu batek eginiko testua, Bibliako kanonetik kanpo.
Apologetikoa: Erlijio katolikoaren oinarriak eta froga edo argudioak azaltzen dituen lana edo diziplina.