Hirien Pizkundea Europan: XI. mendetik aurrera

Nekazaritzaren Garapena

XI. mendetik aurrera, Erdi Aroko gizartean aldaketa nabarmenak gertatu ziren Mendebaldeko Europan. Gerrak ugaritu eta bakea nahiz egonkortasun politikoa nagusitu ziren. Nekazaritzaren garapena handia izan zen landan, eta horri esker, uzta onak egon ziren eta jendearen elikadura hobetu zen. Horren ondorioz, biztanleria igo egin zen eta gizarte klase bat indartu zen: burgesia.

Biztanleriaren hazkundearen ondorioz, laborantza lur gehiago eta nekazaritzaren errendimendua handitu behar izan zen biztanle guztiak elikatu ahal izateko.

Biztanleria Hazkundea

Nekazaritzako ekoizpenaren hobekuntzarekin, elikadura hobetu zen. Horri esker, ez ziren hain erraz gaixotzen, bizitza luzeagoa zen eta haur gutxiago hiltzen ziren gosez. Horren ondorioz, Europako biztanleria izugarri hazi zen. Askok hirietara emigratu zuten jaun feudalen kontroletik urrun.

Bizi itxaropena apala zen oraindik. Oso pertsona heldu gutxik lortzen zuten zahartzarora iristea.

Hirien Pizkundea

XII. mendetik aurrera, ekonomia-aberastasuna sortu eta hirietako merkataritza-trukeak sustatu zituen. Erromatar Inperioaren amaieraz geroztik, oso biztanle gutxi zituzten. Merkataritza-trukeak feudoetako gazteluetan, monasterioetan edo portuetan egiten ziren.

Nekazariak merkataritza-gunetara joaten ziren soberakinak saltzera (zerealak, frutak, okela...).

Burgo izeneko auzoak sortu zituzten eskulangileek eta merkatariek. Hiri horietako biztanleei burgesak esaten zitzaien.

Hirietako Gobernua

Burgesek honako helburu hauek zituzten:

• Hiriak beraiek antolatzea eta gobernatzea.
• Jaun feudalen agintetik askatzea.
• Bidaiatzeko, negozioak egiteko eta merkataritzan aritzeko askatasuna izatea.
• Ondasunak edukitzea, jarauntsi ahal izatea eta ez kentzeko askatasuna izatea.

Pribilegio-Gutunak

Monarkek botere feudala murriztu nahi zuten. Horretarako, burgesen alde jarri ziren eta pribilegio-gutunak eman zizkieten (frankizia-gutunak edo foruak ere esaten zitzaien). Jaun feudalarekiko menpekotasunetik askatzen zituzten dokumentuak ziren. Horren truke, hiriak zerga batzuk ordaintzen zizkion erregeari, eta erregeak nobleziaren kontrako borrokak ordaintzeko eta bere lurraldea handitzeko erabiltzen zituen.