Gotikoa eta Errenazimentua: Artearen Historiaren Gakoak

Gotikoa: Erdi Aroko Artearen Eraldaketa

Gotikoa Europako mendebaldean, XII. mendearen bigarren erdialdetik XVI. mendearen hasiera bitartean garatu zen estiloari deritzo. Frantzian sortu zen, Paris inguruan. Arte estilo honek mundu feudalaren eraldakuntzak islatu zituen. Nazioarteko artea da eta Erdi Aroko pentsamenduaren bilakaerarekin, humanismo kristauaren sorrerarekin eta erreforma zistertarrarekin erlazionatuta dago. Gotikoa arte erlijiosoa izan zen, baina XV. mendetik aurrera arkitektura zibila garatu zen hiri berrien beharrei eta burgesiaren interesei erantzuteko.

Arkitektura Gotikoa

Arkitekturari dagokionez, eraikuntza nagusiak erlijiosoak dira, katedralak bereziki, baina badira eraikuntza zibilak ere. Arkitektura honen ezaugarri nagusienak bertikaltasuna eta argitasuna dira. Ezaugarri hauek dorreekin eta beirateekin lortzen zituzten. Arte estilo honetan hiru garai bereizten dira:

• Lehenengo garaia (XII. mendea)
• Bigarren garaia edo “klasikoa” (XIII. mendea)
• Hirugarren garaia (XIV. eta XV. mendeak)

Gotikoko arkitektura garrantzitsuenetarikoak Notre Dame Parisekoa, Reimseko katedrala eta Roueneko katedrala dira.

Eskultura eta Pintura Gotikoak

Eskulturari dagokionez, ezaugarri nagusienak naturalismoa, edertasun ideala eta konbentzionalismoa dira. Lau eskultura mota nabarmentzen dira: eskultura monumentalak, hilobietako eskulturak, erretaulak eta imajinagintzak. Pinturari dagokionez, lau fase bereizten dira: Gotiko lineala, Italo-gotikoa, Gotiko internazionala eta Pintura flandestarra.

Errenazimentua: Antzinate Klasikoaren Berpizkundea

Errenazimentua mugimendu literario, artistiko eta zientifikoa da. Europan garatu zen XV. eta XVI. mendeetan eta Antzinate Klasikoa berraurkitzean oinarritu zen. Humanismoa eta gizarte antropozentrista garatzen dira. Bi aldi bereizten dira:

• Quattrocento (XV. mendea): Florentzia izan zen gune artistiko nagusia.
• Cinquecento (XVI. mendea): Erroman garatu zen eta Aita Santuak izan ziren mezenas nagusiak.

Arkitektura Errenazentista

Errenazimentuak forma sinpleetara jo zuen, Antzinatean inspiratuta. Horizontalitatea eta oreka nagusitzen dira. Quattrocenton Brunelleschi, Michelozzo eta Alberti nabarmendu ziren; Cinquecenton, berriz, Bramante, Migel Angel eta Palladio. Adibide nagusiak: Florentziako katedraleko kupula eta San Pedro basilika.

Eskultura eta Pintura Errenazentistak

Eskulturan, Quattrocento garaian erliebeak garrantzi handia izan arren, mukulu biribila nagusitu zen. Migel Angel da garai honetako erreferente nagusia, David eta Pietatea bezalako lanekin. Pinturan, perspektiba eta bolumena menderatu zituzten. Quattrocenton Botticelli nabarmendu zen, eta Cinquecenton Da Vinci, Migel Angel eta Rafael, besteak beste.