Gorputzeko Giharrak: Egitura, Funtzioak eta Sailkapena

Gorputzeko Giharrak: Egitura eta Funtzioak

Gorputzak energia kimikoa energia mekanikoa bihurtzeko ahalmena du.

Giharren funtzioak

Giharrek hainbat funtzio bete dituzte:

• Mugimendua
• Termorregulazioa (bero ekoizpena)
• Gorputz jarrera eta euspena

Ezaugarriak

Giharrek elastikotasuna eta uzkurgarritasuna dituzte.

Ornoarteko giharrak

Hauen lehen funtzioa ornoarteak egokitzea da.

• Aldebiko eran egiten badute: extentsioa.
• Aldebakarreko eran egiten badute: alboko flexioa eta errotazioa.

Aurrekoak baino kanporago eta azalerago daudenak

Dortsal luzea

Unitate funtzional gisa jardungo du.

Ileo kostala

Gerrialdeko, bizkarraldeko eta lepoaldeko zatiak ditu. Funtzio nagusia estentsioa da, aldebiko eran egiten badute. Aldebakarreko eran egiten badute, alboko flexioa eta errotazio homolaterala egiten dute.

Bularraldea

Hauek arnasketan parte hartzen dute. Garrantzitsuenak sabeleko tarteko giharrak eta diafragma dira.

Sabelaldea

Abdomeneko sehakakoa

Funtzioa sabelaldearen diametroa gutxitzea da.

Abdomeneko zeharkakoa

Alde bakarrean uzkurtzen denean, albo flexioa eta errotazioa sortzen ditu. Aldebiko eran, enborraren flexioa.

Abdomeneko gihar zuzena

Aldebiko eran enborraren flexioan eragiten du. Aldebakarreko eran, alboko flexio homolaterala.

Torax inguruko giharrak

Bularreko handia (pektorala)

Besoaren mugimenduan hartzen du parte.

Bularreko txikia

Zeregina sahetsak jasotzea da, torax barrunbea handitzeko.

Zerratu handia

Lepo-uztaia sahetsetara itsatsita mantentzen du.

Erronboidea

Klabikularen ezpian kokatzen da.

Sorbaldako giharrak

Deltoidea

Errazki palpa daiteke. Sorbaldaren gainean kokatzen da eta eskapula eta humeroaren arteko artikulazioa estaltzen du.

Multzo eskapulo-torazikoa

Zerratu handia

Eskapula torakoarekiko finkatzen du.

Trapezioa

• Goiko zatia: klabikula, goiko saihetsa.
• Erdiko zatia: eskapularen arantza, erdiko faszikulua.
• Beheko zatia: eskapularen arantza, beheko faszikulua; adukzioa egiten du.

Besoko giharrak

Eskumuturreko giharrak: flexoreak

• Palmar handia eta txikia
• Aurreko gihar kubitala
• Atzamarren gihar flexore sakona eta azalekoa

Eskumuturreko giharrak: estentsoreak

• Erradiala
• Atzeko gihar kubitala
• Atzamarren gihar estentsorea
• Erakuslearen gihar estentsorea
• Atzamar txikiaren gihar estentsorea

Aldakako giharrak

Psoas-iliakoa

Orno lunbarreko zehakako apofisietatik eta hobi iliakotik sortzen da; pelbisa gurutzatuz femurreko trokanter handira doa.

Santurio (biartikularra)

Aurreko zuzena

Ipur masailaren gihar handia

Gihar iskiotibiala

Semimembranosoa, semitendinosoa eta izterreko bizepsaren zati luzea osatzen dute.

Aldakako gihar aduktoreak

Bost giharrek osatutako taldea: aduktore txikia, aduktore ertaina eta aduktore handia.

Kanpoaldeko taldea

Zangoaren oinaren kanpoko muturra igotzen dute (eberzioa). Alboko peronea (luzea eta laburra).

Atzealdeko taldea

Zangoaren atzealdean kokatzen dira; orkatilaren flexio plantarra (estentsioa) eta oinaren inbertsioa eragiten dituzte.

Trizeps surala

Bikien eta soleoaren artean osatzen da.

Belaunaren giharrak

Belaunaren gihar estentsoreak: izterreko kuadrizepsa

Tibiaren aurreko tuberositatean txertatzen den tendoi rotulinarioaren bidez:

• Izterreko gihar zuzena
• Alboko gihar zabala
• Tarteko gihar zabala
• Gihar zabal handia