Genetika, Mutazioak eta Mikrobiologia: Oinarrizko Kontzeptuak

Genetika Molekularraren Oinarriak

Transkripzioa

Transkripzioa DNAren informazio genetikoa RNA molekuletan kopiatzea da, RNA molekulak sintetizatuz. Prozesua RNA polimerasa entzimak promotore izeneko nukleotido sekuentziarekin elkartzean hasten da.

Itzulpena

Itzulpena informazioa nukleotidoen hizkuntzatik aminoazidoenera pasatzea da. Erribosometan egiten da, hiru etapetan:

• Hasiera
• Luzapena
• Amaiera

Genea eta Kode Genetikoa

Genea kate polipeptidiko bakar bat kodetzen duen eta RNAra transkribatzen den DNA zatia da.

Kode Genetikoa nukleotidoak proteina bihurtzeko klabe unibertsala da. 64 kodon daude (61 aminoazidoetarako eta 3 amaiera kodonetarako).

Genoma Proiektua

Genoma Proiektua geneak identifikatzeko, non dauden aurkitzeko eta nola jokatzen duten jakiteko proiektua da.

Mutazioak eta Aldaketa Genetikoak

Mutazioaren Definizioa

Mutazioa material genetikoan izandako aldaketa oro da. Gerta liteke nukleotido sekuentzia aldatzea.

Mutazio Motak

Mutazioak hainbat irizpideren arabera sailkatzen dira:

Portaera Genetikoaren Arabera

• Gainartzaileak
• Azpirakorrak

Eraginaren Arabera

• Eragin gabekoa
• Onuragarriak
• Kaltegarriak (Patologikoak, Teratologikoak, Hilgarriak)

Alterazio Motaren Arabera

• Gene Mutazioa: DNA bikoiztean gertatutako akatsak. Adibidez: ordezkatzea, tartekatzea, delezioa.
• Mutazio Kromosomikoa: Meiosiaren akatsengatik gertatzen da. Gene bati baino gehiagori eragiten dio, eta garrantzitsuagoa da.

Mutazio Kromosomikoaren Azpimotak

• Mutazio Genomikoa: Kromosoma kopuruaren alterazioa.
• Egitura Mutazioak: Kromosomen morfologian gertatutako aldaketak.

Mutazioaren Kausak

Mutazioak bi modutan gerta daitezke:

• Berezko mutazioa: Akatsa berez gertatzen bada.
• Agente Mutagenoek eraginda: (Adibidez, base analogoak DNAn sartuz, okerreko parekatze espezifikoaz, edo parekatze espezifikoan galerak sortuz).

Minbizia eta Prionak

Minbizia

Minbizia zelulen ohiko hazkundea arautzen duten faktoreei jarraitzen ez dien gaixotasuna da. Zelulek kontrola galtzean ugaldu eta pilatu egiten dira, tumore gaiztoa sortuz. Tumoreak organismoko beste leku batzuetara zabal daitezke (metastasia).

Minbiziak eragin diezaieke protoonkogeneei, tumoreak kentzeko geneei eta DNA konpontzeko geneei.

Prionak

Prionak proteina mota bat dira, ugaltzeko edo errepikatzeko gaitasuna dutenak, inolako azido nukleikorik behar gabe. Beste proteinen funtzioa alda dezakete eta gaixotasunak eragin.

Mikrobiologia eta Laborategiko Teknikak

Mikroorganismo Motak

Mikroorganismo mota nagusiak hauek dira:

• Moneroak (Prokariotoak)
• Protistoak (Egitura oso bakuneko eukarioto zelulabakar edo zelulanitzak)
• Onddoak
• Metafitak (Ehun ezberdineko landare zelulanitzak)
• Metazooak (Animalia zelulanitzak)
• Arkeobakterioak

Esterilizazioa

Esterilizazioa objektu bat organismo bizirik gabe uztea da. Metodo beroa erabil daiteke (lehorra edo hezea, adibidez, autoklabea).

Haztegiak eta Isolatzea

Haztegiak mikroorganismoak hazteko materialak dira. Elementu kimiko nagusiak (C, N, S, F), oinarrizko nutrienteak, hazkuntza faktoreak eta inhibitzaileak izan ditzakete.

Isolatzea Petriren kaxak erabiliz koloniak isolatzea da, kultura purua lortzeko. Beste modu bat haztegi selektiboa erabiltzea da.