Finantza Oinarriak: Inbertsioak, Zorrak eta Aseguruak
Inbertsioak
Inbertsioa etorkizunean diru gehiago lortzeko asmoz diruari ematen zaion erabilera da.
Inbertsio sailkapena:
Likidezia
Inbertsio batek diru bihurtzeko duen gaitasuna.
Segurtasuna
Zenbat eta arrisku txikiagoa izan, orduan eta seguruagoa da produktua, eta alderantziz.
Errentagarritasuna
Hasierako inbertsioaren gainean etekin gehigarriak lortzeko gaitasuna.
Inbertsio motak eta kontzeptuak:
Errenta Aldakorra
Ez dizute errentagarritasuna aurretik ematen eta ez duzu dirua berreskuratzeko eperik. Inbertsio arriskutsuagoak dira eta horregatik errentagarritasun gehiago ateratzen dute. (Dirua oso beharrezkoa ez denean gomendagarria)
Errenta Finkoa
Aldez aurretik emango dizuten errentagarritasuna dakizu eta dirua berreskuratzeko epe bat dute. Inbertsio seguruak dira. Horregatik, errentagarritasun gutxiago ematen du. (Arrisku gutxi hartu nahi duten pertsonentzat eta dirua epe horretan beharko ez dutela pentsatzen dutenentzat)
Akzioak
Enpresa baten jabetza-ehunekoa adierazten duten tituluak dira, eta jabeei eskubide ekonomikoak eta kudeaketarako eskubideak ematen dizkiete.
Inbertsio-funtsa
Arriskua txikiagotzen saiatzen direnak, dirua errenta finkoko eta aldakorreko inbertsioetan konbinatuz.
Errentagarritasunaren kalkulua
Formula: Lortutakoa / Inbertsioa x 100
Zorrak
Zorra oraingo kontsumoari etorkizuneko sarrerei esker aurre egiteko asmoz hartzen den ordainketa-obligazioa da.
Zorrarekin lotutako kontzeptuak:
Interesak
Besteren dirua alokatzearen kostua.
Mailegu-kontratua
Mailegu-emaileak diru kantitate bat jartzen du mailegu-hartzaile baten esku, eta hitzartutako baldintza batzuk jarraituz itzuliko du hark dirua.
Mailegu-kontratuaren funtsezko elementuak:
| Printzipala | Mailegatu den diru kantitatea. |
| Interes nominala | Dirua alokatzearen kostua (%). |
| Epea | Mailegua ordaintzeko epea. |
| Mailegu-emailea | Dirua uzten duena. |
| Mailegu-hartzailea | Maileguko dirua jasotzen duen pertsona. |
| UTB (Urteko Tasa Baliokidea) | Maileguaren interesa, komisioak eta gastuak adierazle bakar batean biltzen dituen tasa. |
| Komisioa | Aparteko gastuak. Adibidez: azterketa-gastuak. |
| Bestelako gastuak | Adibidez: notario-gastuak. |
Zorrarekin lotutako beste kontzeptu batzuk:
Euriborra
Europako banku garrantzitsuenek elkarri mailegatzen dieten diruaren interes-tasa.
Diferentziala
Erreferentzia-indizeari batzen zaion zati finkoa.
Puntua
Finantza-hizkeran, puntu bat esaten zaio interesaren ehuneko puntu bati.
Zor mota ohikoenak:
Hipoteka-maileguak
Etxearen erosketari lotutako mailegua da. Kontsumo txikia.
Mailegu pertsonalak eta kontsumorakoak
Hipotekarekin batera mailegu-kontratu ohikoenak dira. Kontsumo ertaina.
Aseguru Kontratua
Asegurua kontratu bat da, eta haren bidez, aseguru-etxeak hirugarren bati kalte-ordainak emateko konpromisoa hartzen du kontingentzia edo ezbeharren bat gertatzen bada, eta trukean, prima bat jasotzen du.
Aseguruarekin lotutako kontzeptuak:
Prima
Aseguruaren prezioa.
Poliza
Aseguru-etxearekin sinatzen duzun kontratua.