Filosofiaren Sarrera eta Garrantzia

Filosofiaren sorrera: Jonian, K.a. VI. mendean. Gizakia konturatu zen ordena eta zentzu ezkutua argitzeko gai diren azalpen arrazionalak daudela.

1.2. Mitoaren ezaugarriak:

• Mitoaren sortzailea beti da ezezaguna (anonimoa) eta kolektiboa.
• Kontakizunak fantastikoak dira, azalpen ez arrazionalak.
• Kondairaizko pertsonaiak (Antropomorfismoa).
• Izaera tradizionala eta akritikoa.

Magiaren ezaugarriak:

• Munduarekin harremanetan jartzeko.
• Jainko-jainkosen nahiak ezagutzeko.

1.3. Pentsamendu mitikotik Logosera:

• Filosofia jakintza mitologikotik aldentzen den jakintza da.

Filosofiaren sorreraren zergatiak:

• Tolerantzia erlijiosoa.
• Giro kosmopolita.
• Jakin-minagatik.

Filosofiaren arloak:

• Logika: Hizkuntzaren bidez adierazitako arrazoibidez arduratzen da, arrazoibideak nola antolatu behar diren ongi adierazita egon daitezen.
• Metafisika: Errealitatea aztertzen duen filosofiaren atala da.
• Antropologia: Filosofia gizakiari buruzko galderak egiten ditu.
• Episte: Ezagutzaren teoriak errealitatea nola ezagutzen dugun aztertzen du.
• Etika: Moralari buruzko galderak egiten dituen filosofiaren adarra da.
• Estetika: Artaz eta estetikaz arduratzen da.

Filosofia eta beste jakintza arloak:

Zientzia:

Antzekotasunak:

• Jakintza arrazionalak eta sistematikoak dira.
• Aztergai bera dute biek.

Desberdintasunak:

• Zientzia matematizazioa eta hizkuntza matematikoa erabiltzen du.

Erlijioa:

Antzekotasunak:

• Erlijioa bezala, praktikoa da.
• Antzeko interesak, kezkak, auziak dituzte.

Desberdintasunak:

• Erlijioa fedean oinarritutako jakintza-mota da.
• Errebelatutako egietan sinesten du.

Artea:

• Artea problema filosofikoak proposatzen ditu, eta ikusleei gogoeta eginarazten die.

Ekonomia:

• Moralarekin du zerikusia. Izan ere, ondasunak kudeatzen dituenez, gure ohiturak eta usadioak baldintzatzen ditu.
• Horrek lotzen du filosofiaren interes politikoarekin.

4.1. Filosofiaren eskandalua:

• Historian zehar filosofiak egindako ekarpen heterogeneoa dela eta, bere zentzua eta beharra zalantzan edo ukatu izan da.

Egin behar zaizkion kritikak:

• Ez dirudi aurrerapenik egon denik.
• Itxuraz, filosofiak ez ditu emaitza onuragarriak lortzen.
• Galderak eta auziak irekiak geratzen dira, soluziorik gabe.
• Aztergaien hutsalkeria: denbora-pasa konplexuak baino ez.
• Bizitza praktikorako garrantzirik ez dute eztabaida konplexuek.

Hermetismoa:

• Hitz espezializatuak, gaiak, interesgarriak izan arren, erantzutezinak.

4.2. Jarrera filosofikoa gaur egun:

• Kritikak gorabehera, filosofia baliagarria da, gaur egun ere bizirik dago, izan ere:
• Auziak proposatzen ditu. Filosofiaren balioa proposatzen dituen galderetan dago, ez proposatzen dituen erantzunetan.
• Unibertsala da.
• Kritikoa da, errotiko ikerketa da, ez du ezer ziurtzat jotzen. Gizakiaren emantzipazioa bilatzen du edozein mendekotasun kultural, politiko edo zientifikotik askatzeko.
• Arrazoizkoa da, azterketa kontzeptualean datzan jarduera da, hainbat arazo gure hizkuntza ongi ez ulertzearen ondorioz sortzen baitira.
• Praktikoa, filosofiaren interesa gure bizitzaren gidari izatea da.