Euskal Literatura XIX. Mendean

Iparraldeko Narratiba

XIX. mendeko azken hamarkadetan, Iparraldeko narratiba literarioagoak ere ezagutarazi ziren. Azkonagerraren Atheka gaitzeko oihartzunak eta Baigorriko zazpi liliak liburuak aipatzekoak dira.

Bertsogintza Iparraldean

Azpimagarriena Etxahun, Maria Solt eta Kasterori 1840 inguruan jarritako bertsoak dira famatuak. Euskal Herri guztian zabalduak daude.

Hegoaldeko Idazleak

Mende honen bigarren atalean hegoaldeko idazleak aioatzen dira, prosa erlijiosoan eta ez erlijiosoan. Frantziako iraultza izan zen gertakizun handiena. Bizkaian eta Gipuzkoan apaizek eta fraideek lan egin zuten.

Prosa Erlijiosoa

Joan Antonio Mogel, Pedro Antonio Añibarro eta beste zenbait idazleek dotrinaren azalpenak, sermoiak eta dantzak lantzen zuten.

Prosa Ez Erlijiosoa

Jose Antonio Mogel eta Peru Abarka izan ziren nabarmenak. Peru Abarkak Maisu Juan kaletarrak baino askoz gehiago dakiena kontatzen du liburuan.

Hegoaldeko Bertsogintza

Xenpelar errentiarra da bertsolarik ospetsuena, hain jatorra izan gabe ere Iparragirre aipatu behar da.