Euskal Idazle Garrantzitsuak
Joseba Sarrionandia
- Metaforen batasuna da bere lanen beste ezaugarri bat: bidaia, umorea, ironia eta paradoxa ohikoak ditu.
- Jarrera pasiboak alboratzea du helburu; hau da, gure pentsamendu kritikoa praktikan jar dezagun nahi du.
- Bere lanetan agertzen diren gai eta izenburu batzuk:
- Lili bat
- Preso egon denaren gogoa: kartzelan idatzitako pentsamendua.
- Oroitzen zaitudanean ama
- "Batzuk sorlekutik urrun hiltzen dira" - Gure aitaren etxea zutik iraunen du gu gabe paradoxa.
- Gure oroitzapenak
- Inork agintzen ez didalako
- "Halabeharrak krudela izan zen gurekin."
- Kritika bere buruari eta olerkigileei.
Xabier Lete
- Oiartzunen jaioa.
- Idazle goiztiarra izan zen, "Zeruko Argia" aldizkarian hasi baitzen euskal lanetan.
- Ez Dok Amairu taldearen sorreran parte hartu zuen Mikel Laboa, Benito Lertxundi, Artze, Jose Angel Irigaray eta Lourdes Iriondorekin batera.
- Talde honek frankismoari aurre egiteko mugimendua proposatu zuen, euskal kultura eta hizkuntza eusteko asmoz.
- Hainbat jarduera egin arren, 1972an Ez Dok Amairu taldea desegin egin zen.
- Lourdes Iriondo bere emaztearekin kantagintzan jarraitu zuen.
- Jarrera pesimista du, existentzialismoak eraginda.
- Heriotza gertu ikusten du. Ikusten duen irtenbide bakarra maitasuna da, eta honetara iristeko Jainkoarenganako sinesmena bultzatuko du.
- Plazagizona izan zen, bere eta beste euskal autoreen obrak ezagutzera eman baitzituen. Jendearekin konektatu eta komunikatzeko gaitasun handia zuen; interesgune ugari ageri zituen.
- Leteren lehen olerki liburua poesia sozialean koka daiteke.
- Letek erabilitako gai nagusiak hauek dira:
- Abertzaletasuna (euskara eta euskal kulturaren alde egiten du).
- Pesimismoa edo existentzialismoa.
- Gai erlijiosoak.
Ez zen gai konkretu batzuetan bakarrik kontzentratzen, olerki irekiak baitzituen gustuko. - Estiloz, espresionista da, adjektibo, hiperbaton eta hitzen alterazioaren erabilera aurkezten du zenbait lanetan, baita ironia eta sarkasmoa ere.
- Olerki edo esaldi adierazgarriak:
- Sinesten dut
- Izarren hatsa
- "Ihes betazilegi balitz... ni ez nintzake oinazearen..."
- "Ez nau izutzen negu hurbilak uda betezko beroa..." (Xalbador)
Koldo Izagirre
- Pasaian jaio zen.
- Literatur genero ezberdinetan izandako arrakastagatik da ezaguna: prentsan artikuluak idatzi ditu, eta telebistarako eta zinemarako gidoilari lanetan ere aritu izan da.
- Oso gazte zelarik sentitu zuen literaturarekiko grina, eta horrek bultzatu zuen garai hartako mugimendu kulturaletan parte hartzera.
- Bernardo Atxagarekin batera, Euskal Herrian garrantzi handia izan zuen Ustela aldizkaria fundatu zuen.
- Gerora, Ramon Saizarbitoriarekin Oh Euzkadi! aldizkaria kaleratu zuen.
- Haurtzaroko portua: Bizipen horiek olerki senari funtsezko gaia ematen diote: itsasontziek, marinel mozkortuek, burdina herdoilduek bidaiaren eta urrutiko hizkuntza eta kulturaren oihartzuna dakarkiete.
Euskal Gramatika Oinarriak
Aditza
- Pertsona: Nor, Nor-Nori, Nor-Nork, Nor-Nori-Nork.
- Aspektua: Burutua, Burutu gabea, Gertakizuna (hasteke).
- Modua: Indikatiboa, Ahalera (-ke), Subjuntiboa.
- Denbora:
- Oraina
- Lehena (burutua, burutu gabea)
- Puntuakaria (-ari)
- Orainaldiko iragana
- Gertakizuna
Esaldi Motak
- Juntadurazkoak: eta, edota, baina.
- Konpletiboak: -la, -nik, -enik (zer galderari erantzuten diote).
- Zehar-galderak: zer, ea...
- Erlatibozkoak: zeinetan, zein, -en, -ko/go (adibidez: norekin, norentzat, zeini...).
- Denborazkoak: noiz, -enean, -en bitartean...
- Moduzkoak: nola, bezala, legez, antzera...
- Konparaziozkoak:
- Berdintasuna: bezain...
- Ezberdintasuna: baino... -ago...
- Bestelakoak: halako, hainbat eta...
- Helburuzkoak: zertarako, -tzeko, -tzekotan, -n...
- Kausazkoak: zergatik galderari erantzuten dioten perpaus txertatuak: -lako, eta, bait-, -ela eta...
- Baldintzazkoak: menpekoak baldintza jartzen du: -ba, -z gero, ezean...
- Kontzesiboak: perpaus nagusiko ekintza betetzeko eragozpena jartzen du menpekoak: arren, nahiz eta...
- Ondoriozkoak: perpaus nagusian adierazitakoaren ondorioa ageri da menpekoan: hain, halako...
