Euskal Idazleak: Urkiaga, Mirande, Aresti eta Artze
Esteban Urkiaga
Poesia: bide barrijak, arrats beran. Prosa: ipuinak. Kazetaritza: artikulu asko idatzi. Euskal Literatura: teorizatu nola izan behar zuen, grezia zaharra, ahozko tradizioa, europako korronte zaharrak (sinbolismoa). Euskalkia: mendebaldeko euskalkia. Morfosintaxia: sintaxi konplikatua, trinkoa izateko joera ez lizardik bezainbeste. Lexikoa: konplikatua, fonetika atsegin zuelako erabili hitz arraroak, aliterazioak gustoko. Baliabideak: sinestesia, elipsiak, aliterazioak. Metrika: ahapaldiak sortzen zituen.
Jon Mirande
Ideologia: nazionalista abertzalea, euskaltzalea. Oso probokatzailea. Euskal kultura maite. Paganoa zela zioen. Gerra hotzean kapitalismo eta komunismoaren aurka. Mito zeltiarretan oinarritu gizarte ideala. Prosa: ipuinak: solte argitaratuak, aldizkarietan, eleberria: Haur besoetakoa. Ezaugarriak: nafar lapurtera eta zuberera, iparraldeko euskera. Gaiak: gai berriak, heriotza, sexuari lotua, pedofilia, lesbianismoa, prostituzioa, paganismoa, umore beltza, edertasunaren itsusikeria kanporatu. Poesia purua: helburua ez mezua transmititzea. Hiztegi aberatsa, landua. Poesia librea. Jokoak, oso gustoko, hitz jokoak. Esanahai eta hotsekin ere jolasten du.
Aresti
Poesia: 59: Maldan behera: Eganen argitaratu, nafar lapurtera (gipuzkera ez), poesia zaila (sinboloak, hermetika). 64 Harri eta herri: poesia soziala, hizkuntza garbia (euskera herrikoia). 67 Euskal harria eta 70ean Harrizko herri hau. Prosa: eleberria: Mundu munduan. Ipuinak, solteak. Antzerkia: Justuzia txitulari: Eganen argitaratua. Ezaugarriak: hiru aldi. Lehenengoa: nafar lapurtera, lapurtera klasikoa, Maldan beherari dagokion euskera. Bigarrena: euskera herrikoia, erdialdeko euskera. Mailegua asko erabili. Nafar lapurtera ikutua du. Hirugarrena: euskera batua, erdialdeko euskalkia eta nafar lapurtera. Gaiak: poesia soziala, gai nabarmenenak: gizakiaren duintasuna, askatasuna, justizia, pakea eta egia. Metrika: poesia librea eta neurtua. Hizkuntza ulergarria erabili. Kopletatik egitura metrikoa hartu. Koherentzia falta obra osoari aplikatzen dio, eta poema oso modernoa da horren emaitza.
Artze
Obrak: Izturitzetik Tolosan barru, Laino guztien azpitik, Eta sasi guztien gainetik, Trikitriz jantzirik, Bide bazterrean hi eta ni kantari, Ortzia lorez, lurra izarrez, Gizona munduarentzat egina baina ez gizona munduarentzat. Ezaugarriak: alderdi bisuala asko landu, deigarriak dira bere obrak. Helburua irakurlea erakartzea. Irakurketa aktiboa, hotsen alderdia oso garrantzitsua. Paradoxa. Gaiak: gai unibertsalak, bakea, egia, justizia, duintasuna, askatasuna. Poesia hutsa, mezurik ez. Poema motz esanguratsuak. Poesia librea egin orokorrean.
Konklusio Fonetikoak eta Morfologikoak
Epenetikoa: sortu, txandakatzea io>iñu, asimilazioa oa>ue, fone. ESTOT: txistukari sistema murriztu z>s, herskarien txandakatzea d>t, bokal txandaktzea u>o, fonetika. ATARA: bokal txandakatzea e>a, fon. BALEAREN EGAS: soziatiboa gas atzizkia, txistukari murrizketa z>s., morf, fon. IXEN: palata z>s, bokal txandak a>e, fon. AIXIAS: hasper ez, palata z>s, dekli sortutako hiato txandak ea>ia, soziatiboa gas, fon, morf. BARIK: gabe, lexikoa. ILLDDE: haspe ez, palata l>ll, d>dd, asimi a>e. HORREK BERBIEK: erakuslea, hasp ez, hiato txand a>ie, mord fon lex. HORI FRASI ORI: hasp ez, bokal txan e>i, erakuslea izanaren aurretik eta atzetik fon eta sintaxia.
GARRI: bokal txand e>a, fon. POLITXEN: palata t>tx, fon. ONDOTSUTIK: atxiski txikigarria txu, morf. IBILLI: albokarien palata l>ll. ZAITEKEZ: -z pluralgilea bukaeran, morf. ANDIXEK: hasp ez, forma indartua aditz aurrean, fon morf. SOKEA: dekli sortutako hiatoan txand aa>ea. EMAN: bokal txand a>o, fon. IÑOK: r galdu eta haien eratorrietan palata n>ñ.