Euskal Herriko Klimak: Ozeanikoa, Mediterraneoa eta Mendikoa
Euskal Herriko Klimak
Klima Ozeanikoa
1. URAK: Bizkaiko itsasoaren isurialdeko ibai gehienak laburrak dira, itsasotik hurbil dauden mendietan jaiotzen direlako. Emaritsuak dira eta nahiko erregularrak.
2. LANDAREDIA: Baso hosto erorkorra: pagoak eta haritzak. Zakardia edo sastrakadia: txilarra, otea, isatsa. Larre ugari.
3. LURZORUAK:
- Harri silizeoan, lurzoru arrea, humus askoko lurzorua eta nolabaiteko azidotasunarekin; laborantzak eta larreak onartzen ditu. Ranker, asko higatutako aldapetan. Basoetarako eta larreetarako bakarrik da egokia.
- Kareharrian: kareharrizko lurzoru arrea; babarrunak eta artoa lantzeko eta larrerako egokia. Terra fusca, mendi-inguruetan, basogintzarako.
Klima Mediterraneoa
1. URAK:
- Atlantikoko isurialdeko ibaiak: luzeak dira; emari handikoak eta irregularrak, eta udan agorraldia izaten dute.
- Mediterraneo isurialdeko ibaiak: Ebro izan ezik, laburrak dira; ez dira oso emaritsuak eta irregularrak dira, eta udan agorraldi handia izaten dute.
- Balearrak, Ceuta eta Melilla: errekastoak eta akuiferoak.
2. LANDAREDIA: Baso hosto iraunkorra: artea, artelatza. Makia: sastrakadi garai eta trinkoa (estrepa, legeltxorra). Garriga: sastrakadi baxu eta ez oso trinkoa (ezkaia, erromeroa). Estepa, belar eta zuhaixka arantzatsu baxu eta etenak (palmondoa, espartzudia).
3. LURZORUAK:
- Harri silizeoan, hegoaldeko lurzoru arrea, txiroa, angio eta larreetarako.
- Kareharrian, lurzoru gorriak, emankorrak laborantzarako, eta terra rossa kaskarra, zuhaitzetarako eta angioetarako.
- Harri buztintsuan, vertisol deritzenak, oso emankorrak, egokiak mota gehienetako laborantzetarako.
- Estepako klima duten inguruetan, lurzoru subdesertiko grisa, humus gutxirekin eta ez oso emankorra.
Mendiko Klima
1. URAK: Mendiko ibaiak: gehiengo emaria udaberrian (urtzea) eta gutxiengoa neguan (urak elur itxuran daude).
- Goi mendian: elur erregimena, eta gehiengo emaria udaberriaren amaieran.
- Erdiko mendian: elur-euriaren edo euri-elurraren erregimena, eta bigarren mailako gehiengoa udazkenean, euri-jatorrikoa.
2. LANDAREDIA: Solairutan mailakatuta.
- Pirinioak: arteak eta haritzak, koniferoak, larreak, eta landare harkaiztarrak edo harri biluzia.
- Gainerako mendiak: inguruko baso tipikoa, sastrakak eta larreak.
3. LURZORUA: Gutxi garatuta aldapen eraginez higadura oso handia da eta.
- Harri silizeoan, rankerrak eta hegoaldeko lurzoru arrea.
- Kareharrian, rendzinak eta kareharrizko lurzoru arrea.