Euskal Herriko Hirien Hierarkia eta Banaketa

Aztergai dugun mapa Euskal Herriko (EH) hierarkiaren mapa bat da. Legendak ematen digun informazioaren arabera, hiri nagusien biztanleria kopurua adierazten da milakotan. Horrez gain, Bilbo Handiko eremuan hiriak desberdintzeko legenda bat ere ageri da, hiri pilaketa handia dela eta. Eskalari dagokionez, zentimetro bakoitzeko 10 kilometro dira.

Euskal Autonomia Erkidegoko Hirien Sistema

Euskal Autonomia Erkidegoko hiriek osatutako sisteman, bertako hirien hierarkia nagusitzen da, baita horien artean edota Espainiako nahiz Europako beste sistema hiritar batzuekin ezartzen diren harremanak ere.

Hiriburuen Euskadiko Nukleo Anitzeko Sistema

Hierarkia horren gailurrean, Hiriburuen Euskadiko Nukleo Anitzeko Sistema dago. Sistema honek Bilboko eremu metropolitarra eta Donostia eta Gasteiz hartzen ditu barne.

• Bilboko eremu metropolitarra: Euskadiko demografia-aglomerazio handiena da, eta bertako eginkizun gehienak hirugarren sektorearekin lotutakoak dira. Bilboko eremu metropolitarra erkidego osora hedatzen da. Estatuarekiko hainbat lotura ditu, baita nazioartean ere, portuan salgaiak salerosten baititu eta Loiuko aireportua ere badu.
• Donostia: Neurri txikiena duen eremu metropolitarraren erdigunea da. Eginkizun dibertsifikatuak ditu, eta, gainera, kokapen pribilegiatua du. Frantziako Akitaniarekin (batez ere Baionarekin) lotura esanguratsuak ditu.
• Gasteiz: Administrazio eginkizunak ditu, eta autonomia erkidegoko hainbat antolakunderen egoitza da. Horrez gain, hainbat eginkizun gehiago ditu. Lotura estua du Errioxa eta Nafarroarekin, eta estatuarekiko eta nazioartearekiko loturak indartu egin dira.

Hiri Ertainak eta Txikiak

Hiriburuen azpitik, hainbat hiri ertain eta txiki daude. Demografiaren neurria eskualde-esparruko administrazioan, industrian edo zerbitzuetan eginkizunak gauzatzeko nahikoa da.

Hiri Sistemaren Espazioaren Antolamendua

Hiri sistemaren espazioaren antolamendua, oro har, orekatua da.

Itsasertzeko Azpisistema

Itsasertzeko azpisistemak Bilbo eta Donostia artean hedatzen da, eta hiri txikiek osatutako aglomerazio txikiek osatzen dute.

• Bizkaian: Hiri-sistema desorekatuagoa da. Bilbo Handian biltzen dira eginkizun nagusiak. Gainerako lekuetan, hiriak hiribilduak dira eta haranen erdialdeetan daude. Irisgarritasun handiko ardatzak dira.
• Gipuzkoan: Sistema orekatuagoa da. Donostiarekin batera, hainbat hiri industrial ertain daude, era homogeneoan kokatuta. Biztanle-gune ia guztietatik hurbil goi-ibar funtzionalen bat dago.

Gasteiz Inguruko Sistema

Gasteiz inguruan, sistema makrozefalikoa eta desorekatua da. Hiriburuan pilatzen da biztanleriaren zati handiena (% 75). Hiriburua ez ezik, Laudio eta Amurrio ere aipagarriak dira, baina ez dago beste hiri esanguratsurik. Arabako hiri-sistemak zenbait ahulgune ditu, hiri batzuk lurralde historikotik kanpo beste espazio batzuetan arreta jartzea, adibidez.