Euskal Autonomia Erkidegoko Hiri Sistema: Ezaugarriak eta Erronkak
EAEko Hiri Sistema
Euskal Autonomia Erkidegoko hirien ezaugarriak:
Hiri Hierarkia
Hiri hierarkia dago, hirien garrantzia demografikoan oinarrituta.
Hiriburuen Euskal Sistema Polinuklearra
Hierarkia horren buruan Hiriburuen Euskal Sistema Polinuklearra dago, Bilbo, Donostia eta Gasteiz metropoli-inguruek osatua.
Bilbo
Bilboko metropoli-ingurua EAEko pilaketa demografikorik handiena da. Industria eta merkataritza eginkizunak ditu.
Donostia
Donostia metropoli-inguru baten erdigunea da. Eginkizun dibertsifikatuak ditu: industriakoak, kulturalak, merkataritzakoak eta turistikoak.
Gasteiz
Gasteizek administrazio eginkizunak ditu.
Probintziako Hiri Txikiak
Probintziako hiriburuen azpitik hiri txiki batzuk daude, administrazio, industria eta zerbitzu eginkizunak egiteko ahalmen demografikoak dituztenak.
Banaketa Desorekatua
Euskal hiri sistemak banaketa desorekatua du ikuspuntu espazialetik.
Azpisistemak
Kostako Azpisistema
Kostako azpisistemak continuum bat osatzen du Bilbo eta Donostia artean, eta Baionara luzatzen da.
Bizkaia
Bizkaian hiri sistema desoreka batzuk ditu. Bilboko metropoli-inguruak industria eta zerbitzu eginkizunak pilatzen ditu. Hurbileko hirietan ez dago eginkizunak gidatzeko hiri nukleorik, Bilboko industrializazioaren ondorioz xurgatze efektua izan dutelako.
Gipuzkoa
Gipuzkoan sistema orekatuagoa da. Donostiaren ondoan neurri ertaineko industria hirien multzo garrantzitsua dago, modu homogeneoan kokatuta. Biztanle nukleo gehienek laguntza ematen dien buru funtzional bat dute alboan.
Barruko Azpisistema
Barruko azpisistema Gasteizen inguruan antolatzen da. Sistema makrozefalikoa eta desorekatua da, hiriburuak probintziako biztanleriaren %75 biltzen du. Hiriburutik kanpo Laudio eta Amurrio bakarrik nabarmentzen dira. Arabako hiri sistemak beste ahultasun batzuk ditu, hala nola, Arabar Errioxa esparru funtzionaletik eta autonomia erkidegotik kanpo kokatutako hiri nukleo batera polarizatzea, eta inguruko udalerri batzuk egotea.
Hiri Sistemaren Harremanak
Hiri sistemaren harremanak handiak dira EAEko hirien artean.
- Bizkaia: Bilbo da eragin handiena duen hiri ingurua, Madrilen atzetik bigarrena.
- Gipuzkoa: Donostiak kokapen estrategikoa du, Frantziarekin, Nafarroarekin eta Ebroko haranarekin komunikatzeko.
- Araba: Arabar Errioxaren bidez, Euskadi Ebroren haranera hurbiltzen da, Logroñon zehar.
Hiri Sistemaren Etorkizuneko Erronkak
Hiriburuen Euskal Sistema Polinuklearra
Hiriburuen euskal sistema polinuklearrak helburu hauek lortu behar ditu:
- Euskadik Europan duen integrazioa hobetzea.
- Euskadi osoa eta lurralde historiko bakoitza elkarrekin eta modu orekatuan gidatzea.
Horretarako, jardun hauek beharrezkoak dira:
- Bizkaian, Bilboko metropoli-ingurua bultzatzea, oraintzu galdutako zentraltasuna berreskuratzeko.
- Gipuzkoan, Donostian eginkizun tertziarioak bultzatu nahi dira, batez ere aisialdiarekin eta kulturarekin lotutakoak.
- Araban, industriagune eta zerbitzu gune moduan sendotu nahi du.
Hiri Ertainak
Hiri ertainak bultzatu nahi dira lurralde orekaren politikak aplikatzeko giltzarri moduan, berrikuntza eta garapen prozesuak lurralde osora hurbiltzen dituzte eta.