Espainiako Nekazaritza Paisaiak: Mendia, Kanariak eta Euskal Herria

Mendiko nekazaritza-paisaia

Muturreko baldintzak ditu: altitude eta malda handiko erliebea, klima hotza eta prezipitazio ugariak.

• Biztanleria: dentsitate txikia du eta emigratzeko joera handia. Populazioa sakabanatuta dago edo herri handiagoetan pilatzen da.
• Ustiategiak: kontraste handiak dituzte. Lursail txikiak eta ustiategi pribatu txikiak daude, udalaren baso eta larreekin batera.
• Nekazaritza: iparraldeko mendietan, baratzeko laborantzetan espezializatuta dago.
• Abeltzaintza: estentsiboa da, iparraldeko mendietan behiak edo ardiak hazten dira, tontorreko sastrakadietan eta larreetan bazkatzen direlarik.
• Baso-ustiapena: iparraldeko mendietan garrantzi handiagoa du, eukalipto, gaztainondo eta pinuaren zurarekin.

Kanarietako nekazaritza-paisaia

Ingurune fisikoak erliebe bolkaniko gorabeheratsua eta klima beroa ditu, prezipitazio urri eta irregularrekin.

• Biztanleria: atzerakada izan du hirugarren sektoreko jardueren (bereziki turismoaren) eraginez. Populazioa sakabanatuta dago, etxe eta herrixka barreiatuen talde txikietan, eta herriak tamaina txikikoak dira.
• Ustiategiak: kontraste handiak dituzte goiko inguruetako ustiategi txikien eta kostaldeko lur ureztatuetako ustiategi handien artean.
• Nekazaritza-erabilerak: kostaldeko eremu ureztatuetan, esportaziora bideratutako monolaborantza da nagusi (plastiko azpiko laborantzak eta laborantza tropikal berriak). Barrualdeko eremuetan, berriz, nekazaritza tradizionala egiten da, barne-kontsumorako (mahastiak eta patatak).
• Abeltzaintza: oso urria da, batez ere ardiak eta ahuntzak.
• Baso-ustiapena: pinudien, txilardien eta laurisilvaren zura erabiltzen da, eraikuntzarako eta laborantzen euskarrietarako.

Landa-paisaia euskal-kantauriarra

Uren banalerroaren iparraldeko lurrak hartzen ditu. Ingurune fisikoak erliebe gorabeheratsua eta klima ozeanikoa ditu, prezipitazio ugari eta erregularrekin.

Biztanleria eta ustiategiak

• Biztanleria: urria da, hiri eta industriarako exodo handia izan baitu. Populazioa sakabanatuta dago, eta etxe tradizionalak (baserriak) harrizkoak eta hiru solairukoak dira.
• Nekazaritza-ustiategia: baserriaren inguruan antolatzen da. Ustiategi pribatua da eta bi zati ditu: etxaldea (etxetik hurbil, ekoizpenerako) eta basoa (lur aldapatsu edo altuenetan). Lursailak itxita daude.
• Teknikak: mekanizaziorako zailtasunak daude, topografia zaila eta ustiategien neurri txikia direla eta. Ekoizpen-sistema intentsifikatu egin da, baratze- eta esne-ekoizpenera espezializatuz.

Landa-espazioaren erabilerak

• Industrializazioak nekazaritzari eskulan handia kendu zion, eta denbora partzialeko nekazaritza ezarri zen.
• Gaur egun, lurra bazkarako, larre naturaletarako eta autokontsumorako baratzeetarako erabiltzen da.
• Abeltzaintza: behi-azienda da nagusi, erregimen intentsiboan esnea ekoizteko eta estentsiboan haragia ekoizteko.
• Baso-ustiapena: denbora partzialeko jarduera da. Pinua da nagusi, produktibitate handikoa, errekortasun handia izan arren.

Landa-paisaia euskal-mediterraneoa

Uren banalerroaren hegoaldean kokatzen da. Laborantzarako erliebe errazagoa eta klima mediterraneo kontinentalizatua ditu, udako lehorteekin.

Biztanleria eta ustiategiak

• Biztanleria: landa-biztanleria ugariagoa da, topografia mesedegarriagoa delako eta industrializazio-prozesua beranduago iritsi zelako. Populazioa herri handietan pilatzen da, eta etxe tradizionalak harrizkoak dira.
• Ustiategiak: neurriz handitu dira, errentamenduari eta lursailen pilaketari esker.
• Teknikak: modernizatu egin dira, eta ekoizpen-sistema laborantzetan oinarritzen da.

Nekazaritza eta baso-ustiapena

• Nekazaritza: ureztaketaren presentziaren arabera espezializatuta dago. Lehorreko lurretan zerealak eta mahastiak dira nagusi. Landa zabaletan, garia lugorriarekin, ekilorearekin edo lekaleekin txandakatzen da. Arabako Errioxan, mahastia monolaborantza da, eta ardoaren prezioa igo egin da jatorri-deiturari esker. Ustiategi txiki baina errentagarrietan kalitate eta produkzio handiko ardoa egiten da.
• Baso-ustiapena: Arabako mendilerroetan pinuan oinarritzen da, zura zerratzeko, txikitzeko edo eraldatzeko.