Espainiako Historia Garaikidea: Testuinguru Historikoa

Testuinguru Historikoa: Testua Bere Prozesuan Ezarri

Industria eta Ekonomiaren Bilakaera

• Ekonomiaren bilakaera orokorra.
• Industria Europan.
• Industria Espainian eta Euskal Lurraldeetan.

• Industria Bizkaian

  • Noiz hasi zen.
  • Lehen saiakera garrantzitsuak.
  • Kapitalaren jatorria (burdina, Bessemerren asmakizuna...).
  • Inbertsioak.
  • Ekoizpenaren hazkundea eta lehiakortasun eza.

• Protekzionismoa

  • Testuari erreferentzia egin.
  • Alde onak eta txarrak.

Errestaurazioa eta Krisiak

• Errestaurazioa: Noiz, zergatik eta Cánovas del Castilloren sistemaren oinarriak.

• 98ko Krisia

  • Maria Kristinaren erregeordetzan.
  • Zergatiak.
  • Pesimismo giroa eta 98ko Belaunaldia.

• Erregenerazionismoa

  • Testuari erreferentzia egin.
  • Azalpenak.

• Errestaurazioko Sistema Politikoaren Krisia

  • Alfontso XIII.aren erregealdian.
  • Ondorioa: Primo de Riveraren diktadura.

Seiurteko Demokratikoa eta Cánovas del Castilloren Sistema

• Seiurteko Demokratikoaren Porrota

  • Giro ezegonkorra.
  • Saboiako Amadeo.
  • Lehen Errepublika.
  • Errestauraziorako trantsizioa.

• Cánovas del Castilloren Sistema

  • Monarkia parlamentarioa, Alfontso XII.a errege.
  • Txandakatzea: Jauntxokeriaren eta oligarkiaren babesa.
  • Konstituzioa:
    • Testuari erreferentzia egin.
    • Ikasitako puntuak: Ministroen izendapena, Gorteak biltzeko deia, legeei betoa jartzeko eskubidea, Senatuaren osaketa (apaizak, militarrak, nobleak), Kongresua hautatzeko sufragio unibertsala noiz.

• Ondorioak

  • Hasieran: Egonkortasun politikoa eta ekonomiaren garapena.
  • Sistematik kanpoko oposizioa: Errepublikarrak, sozialistak, nazionalistak eta karlistak.

Foruak eta Karlistaldiak

• Hirugarren Karlistaldiaren Aurrekariak

  • Seiurteko Demokratikoko ezegonkortasuna (Amadeo, Lehen Errepublika).
  • Karlisten eta liberalen arteko liskarrak berpiztu.

• Foruen Gorabeherak XIX. Mendean

  • Lehen Karlistaldia.
  • 1837ko Konstituzioa (testuan aipatua, erreferentzia egin).
  • 1839ko Legea (Borboiko Maria Kristina).
  • 1840ko Udalen Legea (moderatuek egina).
  • 1841eko Legea (testuan aipatua, erreferentzia egin; Esparterok egin, Foru Pasea deuseztatu).
  • 1844ko neurriak (Pedro Egaña: Foru Aldundiak eta Batzar Orokorrak bai; Foru Pasea, ez).

• Hirugarren Karlistaldia eta Foruen Deuseztapena

  • Laburtua.
  • Amaiera Errestaurazioaren garaian (Cánovas del Castillo eta Alfontso XII.a).
  • Foruen deuseztapena.
  • Testuari erreferentzia egin.

• Ondorioak

  • Kontzertu Ekonomikoa (1878).
  • Nazionalismoaren sorrera.