Espainiako Garraioa: Errepideak, Trenbideak eta Erronkak

HIRUGARREN SEKTOREA (Espainiako errepide garraioa, trenbide garraioa eta turismo motak eta inguruak)

Garraio Moduak

A) Errepide Garraioa

Espainiako errepide sistemaren ezaugarriak:

• Errepide mota ezberdinak:

1. Autobiak eta autobideak: edukiera handiko bidea, bi noranzkoekin, abiadura handian zirkulatu daiteke, ez du bidegurutzerik. Bi errepide mota hauetan estatuko sareak eta sare autonomikoak.
2. Bigarren mailako errepideak: eskualde barruko komunikazioak. Aldundien eta kabildoen sareek osatu dute.

Errepideen eskumenak Estatuaren, Erkidego Autonomoen edo Diputazioen menpe egon. Hiri nagusienen zein eskualdeen arteko komunikazioa bermatzea da. Instituzio hauek errepide sareak mantentzeaz eta hobekuntzaz arduratuko dira.

• Errepide-sareak diseinu erradiala. Zeharkako ardatz batzuk gehitu: Ebrokoa, Mediterraneokoa eta Andaluziakoa.
• Errepide garrantzitsuenak: I-N (Madril, Burgos, Irun), II-N (Madril, Zaragoza, Katalunia), III-N (Madril-Valentzia), IV-N (Madril, Sevilla, Cadiz), V-N (Madril, Badajoz, Portugal), VI-N (Madril, Coruña).
• Bidaiarien eta salgaien barruko trafiko handia.
• Ezaugarri teknikoak askotarikoak.
• Lurralde-desoreka argiak dentsitateari, trafikoaren intentsitateari eta irisgarritasunari dagokionez.
• Sarearen dentsitatea handiagoa da dinamikoak diren erkidegoetan (Madril, Katalunia, Valentziako erkidegoa), biztanleria sakabanatua eta erliebe gorabeheratsua duten inguruetan (Bizkaiko golkoaren ingurua) eta uharteetan.
• Trafikoaren intentsitatea handiagoa da edukiera handiko bideetan.

Errepideko garraioan dagoen erronka automobilen kutsadura murriztea da, garraio kolektiboa eta trenbidea sustatuz.

Garraio Azpiegituren Plan Estrategikoan:

• Lurralde osoari errepidez irisgarritasun handia ematea.
• Egin gabe dauden ardatzak ixtea.
• Europar Batasunarekin integrazioa bultzatzeko Frantziarekin eta Portugalekin dauden komunikazioak hobetuko dira.

B) Trenbide Garraioa

XIX. mendearen bigarren erdia eta XX. Mendearen hasierako ezaugarriak:

• Estatuaren eta autonomia-erkidegoen artean banatzen dira. ADIF ETA RENFE estatukoak, FEVE autonomia-erkidegoan.
• Trenbide-sareak hiru sare ditu:

1. Sare konbentzionala 200 km/h abiaduraren azpitik zirkulatzeko egitura erradiala du. Oinarrizko lineak hiriburutik periferiako hiri nagusietara, oinarrizko saretik bidarren saren osagarria irekiz. Linea horietako batzuk defizitarioak dira.
2. Abiadura handiko sarea 200 km/h-ko abiaduraren gainetik ibili.
3. Bizkaiko golkoaren inguruan dago, beste autonomia-erkidego batzuetan ere lineak daude.

Trafikoa Europako batez bestekoa baino txikiagoa da. Bidaiarien trafikoa errentagarria da. Ezaugarri teknikoetan kontraste ugari daude. Lurralde-desoreka handiak daude ekipamenduei eta trenbide-irisgarritasunari dagokionez. Ingurumen-jardunen bidez helburu batzuk lortu nahi dira: paisaian txertatzea, bideen hesi-efektua gutxitzea, zarata kontrolatzea eta erabiltzen ez den trenbide-ondareari balioa eman nahi zaio.

Garraio Azpiegituren Plan Estrategikoak trenbideari lehentasunezko arreta eskaintzen dio:

• Lurralde osoari trenbide-irisgarritasun handia ematea.
• Segurtasuna hobetzea eta bidaiaren denbora murriztea.
• Sare konbentzionala modernizatzea eta abiadura handiko sarea zabaltzea.
• Bidaiarien trafiko handiagotzea eta salgaien trafikoa itsasoko eta errepideko garraio sartzea.

Europar Batasunarekin trenbide-integrazioa lortzeko aldaketa:

• Portugalekin eta Frantziarekin bidaiarientzako eta salgaientzako lotunean egin.
• (Europako saretik etengabeko trenbide-zirkulazioa lortzea). Espainiako sare konbentzionalak Europako bide-zabalera hartu.
• Estatu trenbide-sarea Europako trenbide enpresei irekitzea.