Eskultura Erlijiosoa Espainian: Aste Santuko Prozesioak
Espainiako eskultura erlijiosoa asko garatu zen Aste Santuko prozesioetarako. Hona hemen ezaugarri nagusiak:
- Humanitatea: Pasioak eta, bereziki, sufrimendua adierazten dira.
- Sufrimenduko sinboloak: Odola, zauriak eta bestelako elementuak erabiltzen dira.
- Irudiak: Banakakoak zein taldekoak aurki ditzakegu.
- Materiala: Gehienetan egurra erabiltzen da, koloreztatua.
- Gehigarriak: Benetako jantziak, kristalezko begiak eta ilea gehitzen zaizkie irudiei.
Irudi arruntak:
- Mindutako Birjina (Dolorosa)
- Ecce Homo (Kristo zutabe bati lotua)
- Kristo hila
- Kalbarioak
Gaztelako Eskola: Gregorio Fernandez
Gregorio Fernandezek bilakaera izan zuen Gorteko manierismo finatik Barrokoko naturalismora. Giza gorputza irudikatzen maisu bat izan zen, detaileak, muskuluetako tentsioa, hezurren indarra eta haragi eta azaleko biguntasuna desberdinduz.
Janzkera pisutsu eta planoa erabiltzen zuen, plegatu zuzenak eta gogorrekin, argia eta itzalen arteko kontrasteak sortuz. Espresio dramatikoa eta polikromia sinplea (kolore lauak) ziren bereizgarri.
Lanak:
- Birjina Kristo Hilarekin
- Kalbariorako bidea
- Santa Teresa
Andaluziako Eskola
Andaluziako eskolak tradizio klasiko handiagoa zuen. Artistek azken Manierismoko formak mantendu zituzten (izaki atletikoak, konposaketa dotorea, edertasun idealizatua), baina naturaltasun efektuak gehitzen zituzten emozioetan.
Artistak:
- Martinez Montañes
- Alonso Cano
- Pedro de Mena
- Jose de Mora
Martinez Montañes: “Egurraren Jainkoa”
Edertasunarekiko maitasuna eta Manierismoko lasaitasuna Barrokoaren naturalismoz konbinatu zituen. Figura dotoreak pose lasaietan eta giza emozioak, kontenituak adierazten zituen.
Adibidea: San Juan Evangelista
Alonso Cano
Barrokoa eta Klasizismoa konbinatzen zituen. Formaren purutasuna, espresio delikatua eta kontenitua, anatomia ondo irudikatua eta lerro lirainak ziren bereizgarri.
Aurpegi obalak, begi malenkoniatsuz eta begirada pentsakorra erabiltzen zituen.
Adibidea: San Juan Bautista
Pedro de Mena
Formako sinplifikazio handiagoa eta eduki espirituala bilatzen zituen. Sentimendu puruak edo animoko jarrerak adierazten zituen: estasia.
Adibideak:
- Alkantarako San Pedro
- Ecce Homo
Jose de Mora
Sinpletasuna eta espresioa bilatzen zituen. Min errealista adierazten zuen, aurpegiak introspekzioko espresioz eta begirada tristez betez. Kontsolamenduko ezintasuna adierazten zuen.
Adibidea: Bakardadeko Birjina
Pasos edo Prozesioetako Eszenak
Hasieran material arin eta galkorrekin egiten ziren. Egurra lantzea XVII. mendetik popularra zen. Polikromatuak eta gehigarri faltsuz hornituak zeuden: kristalezko begiak eta malkoak, boliko hortzak, ilea.
Ikuspuntuak kontutan hartzen dira lan desberdina pertsonaietan:
- Onak: Metikulosoak, ederrak ikusteko, modarik gabeko janzkeraz.
- Gaiztoak: Detaile gutxiago, gehigarririk gabe, itsusi eta desatseginak, janzkera garaikideak.
Egurrezko plataformatan muntatuak: eszenak benetakoak dirudite mugimenduarekin. Irudi nagusiak desmuntatzen dira aldaretan jartzeko eta gaiztoenak gordetzen dira.
Famatuak ziren Valladolid-ekoak, Gregorio Fernandez-ek eginak. XVIII. mendeko gainbehera.
Azken Barrokoa
Azken barrokoan Frantziar eta Italiar eraginak daude. Klasizismo berriaren sorkuntza. Murcia-k garrantzia hartu zuen: Salcillo. Napoliko eskolaren eragina (Belenetako tradizioa).
Mugimendua, delikatua eta edertasun biguna, formen perfekzioa, dotoretasuna eta errefinamenduaren bila. Dinamismo handia, material gehituak eta polikromatuak.
Luisa Roldan: Tamaina handiko irudiak eta terrakotaz egindako konposaketa txikiak.