Erromanikoa Frantzian: Arkitektura eta Arte Plastikoak

Arkitektura Erromanikoa Frantzian

Peregrinazio Elizak: Ezaugarri Garrantzitsuenak

Peregrinazio elizak Frantziako eliz-multzorik garrantzitsuenetakoak dira. Ezaugarri nagusiak hauek dira:

• Eraikuntza handiak eta monumentalitate nabarmena.
• Eraikuntza guztiz gangatuak.
• Eskulturaz oso apaindurik (helburu didaktikoarekin).
• Hiru fatxada nagusi normalean (batean apainketa eskultoriko nabarmena).
• Oinplanoa hiru edo bost nabe, gurutzadura nabarmena, girola eta absidioloak agertzen dira.
• Arku formeroen gainean tribuna.
• Gurutzaduran kupularen ordez zimborrioa dago.
• Akustika perfektua, koroari garrantzi handia emanez, eta dorre asko.

Adibideak: Conqueseko Sainte-Foy, Compostelako Santiago.

Eskualdeko Arkitektura Aldaerak

Arkitektura erromanikoak Frantzian eskualdeko aldaera desberdinak ditu:

• Borgoina: Dobela zuri-beltzak (Klunyko Monastegia, Vézelayko Madalena).
• Normandia: Egurrezko estalkia, leiho handiak, altuera handikoak, dekorazio gutxi, forma geometrikoa nagusi (Caengo San Esteban).
• Akitania, Perigord, Poitou: Dorre koniko eskatadunak, dekorazio eskultoriko asko, altuera bereko 3 nabe (Angulemako San Pedro, Poitierseko Notre Dame).
• Proventza: Eliza gotorleku itxurakoak (Arleseko San Trofimo).
• Auvernia: Harri ilarak kolore ezberdinetan (Le Puy).

Arte Plastiko Erromanikoak

Eskultura eta Pinturaren Funtzioa

Erromanikoko arte plastikoak (eskultura eta pintura) arkitekturaren menpe daude, atari, kapitel eta ate-zangoetan kokatuz, espaziora egokitu behar direlarik. Freskoek batez ere absideak dekoratzen dituzte.

Gai erlijiosoak dira nagusi, helburu didaktikoarekin (adierazgarritasuna eta antinaturalismoa mugatu). Atarietan gai biblikoak eta apokaliptikoak agertzen dira batez ere. Absideetan Kristo eta Maria irudikatzen dira. Dekorazio geometrikoak eta landare-motiboak ere erabiltzen dira.

Balio estetikoak: Adierazgarritasuna, antinaturalismoa eta sinbolismoa. Proportzioak eta edertasun klasikoak galdu egiten dira, mezu erlijiosoak transmititzea bilatzen baitute.

Ikonografia eta Deformazioa

Irudiak deformatu egiten dira: gorputzak luzatu, begiak eta eskuak handitu eta oinak gurutzatu. Eskulturak marko arkitektonikoari egokitzen zaizkio.

Eredu ikonografiko batzuk finkatzen dira:

• Majestas Domini: Kristo zurruna gurutzean, begi irekiekin. Kristo errege gisa, Pantokrator.
• Ama Birjina Majestatean: Erregina bezala irudikatua.

Mundu sinbolikoa eratzen da: sinboloak eta alegoriak errepikatzen dira. Tipo eta eskema ikonografiko finkoak errepikatzen dira: ez dago erretraturik, figura guztiek antza daukate. Eskulturaren kokapena argiaren arabera egiten da.