Errenazimentuko eta Neoklasikoko Artearen Gida
Errenazimentuko Artea
XV. eta XVI. mendeen artean garatu zen.
XV. mendetik aurrera, aldaketa ekonomiko eta sozialak gertatu ziren. Gora zihoazen talde berriak sortu ziren: burgesak. Talde horiek Erdi Aroko kultura-eredua deuseztatu eta beste bat sortu zuten.
Errenazimentuko artearen jatorria Italian dago, eta bi garai nagusi izan zituen:
Quattrocento (XV. mendea)
Gune nagusiak Florentzia eta Toscana izan ziren, eta Medicitarrak izan ziren sustatzaile nagusiak.
- Arkitektura: Alberti, Brunelleschi.
- Eskultura: Donatello, Ghiberti.
- Pintura: Masaccio, Fra Angelico, Botticelli, Mantegna, Paolo Uccello.
Cinquecento (XVI. mendea)
Gune nagusia Erroma izan zen. Aita Santuak izan ziren sustatzaileak. Europan zehar zabaldu zen, eta Errenazimentuko arteak horretan du jatorria.
- Arkitektura: Michelangelo, Bramante.
- Eskultura: Michelangelo, Giambologna.
- Pintura: Leonardo da Vinci, Rafael, Michelangelo, Tiziano.
Errenazimentuko Arkitektura
Bi eraikin mota landu ziren: erlijiosoak (elizak) eta zibilak (eraikin publikoak eta jauregiak).
Antzinako arkitekturari jarraituz, elementu hauek erabili zituzten:
- Euskarri-elementuak: zirkulu erdiko arkuak eta zutabeak. (Ordena klasikoak: doriarra, joniarra, korintiarra, toskaniarra).
- Estaldurak: kupulak, kanoi-gangak eta sabai lauak kasetoiekin.
- Apaingarriak: pilastrak, frontoiak, portikoak, medailoiak, etab.
- Eraikinen itxura orekatua: elementuak lerrokatuta daude; apaindura-elementuak modu simetrikoan antolatuta.
Artistak eta Eskualdeak
- Espainian: Herrera.
Errenazimentuko Eskultura
Ezagunena Michelangelo da.
Artistak eta Eskualdeak
- Espainian: Berruguete, Siloé, Juan de Juni.
- Euskal Herrian: Antxeta (Michelangeloren jarraitzailea).
Ezaugarriak
- Antzinateko ereduak berreskuratzea.
- Anatomiari garrantzi handia ematea: gorputz biluzien irudiak.
- Materialik erabilienak: marmola eta, ondoren, brontzea.
- Gaiak: bereziki erretratuak, baina baita mitologikoak, alegorikoak eta erlijiosoak ere.
Errenazimentuko Pintura
Ezaugarriak
- Perspektiba: helburu nagusia zen.
- Gaiak: mitologikoak, alegorikoak eta erretratuak.
- Teknikak: freskoaz eta tenperaz gain, olio-pintura.
- Konposizioak: pertsonaien arteko harremanek garrantzi handia zuten.
- Argia eta itzala: garrantzi handiagoa argiak eta argi-ilunek, eta Leonardo da Vinciren sfumato teknikak.
Artistak eta Eskualdeak
- Flandrian: Jan van Eyck, Bosch (El Bosco), Brueghel.
- Alemanian: Dürer, Cranach, Holbein.
- Espainian: El Greco.
Arte Neoklasikoa
XVIII. mende erdialdetik XIX. mendea ondo aurreratuta zegoen arte iraun zuen.
Arkitekturan, irudi geometrikoak nagusitu ziren.
Ezaugarriak
- Arte-estilo horren erreferentzia antzinatea zen. Erromatar eraikuntzen itxurako eraikinak egin zituzten. Ezaugarriak: kupulak, tinpanoak, zutabe korintoarrak, frontoi triangeluarrak, etab., apaingarririk gabe.
- Eraikin publikoetarako erabilitako estiloa zen.
- Estiloa Frantzian sortu zen.
Artistak eta Eskualdeak
- Frantzian: David.
- Espainian: Francisco Goya.