Errenazimentuko Artearen Gakoak: Quattrocentoko Pintura
Quattrocentoko Pintura: Ezaugarriak
- Gaiak ugaritzea: Gai mitologikoak, alegorikoak edo historikoak ugaritu ziren. Erretratua garaiko adierazpen bereziena izan zen. Gizon ospetsuen garaia zenez, nortasuna eta aspektu fisikoak adierazteko gogoa piztu zen, hala nola mezenak eta artistek beraiek. Gai erlijiosoak ere lantzen ziren, giza ikuspegitik landuta, pertsonen kalitatea eta Jainkoaren asmoen barneko esanahia azpimarratuz. Horrela agertu ziren Bisitazioa, Tenpluko Aurkezpena eta Eraistea bezalako gaiak pintatzerakoan. Kristoren giza alderdia nabarmentzen zen. Joera hau Gotikoaren azken urteetan gertatu zen.
- Testuinguru historikoa: Gaia bere testuinguru historikoan kokatzeko ohitura zegoen, horrela batzuetan anakronismoak agertzen ziren; adibidez, XV. mendeko zaldun batekin soldadu erromatar bat agertzea.
- Perspektibaren ikerketa: Perspektibaren ikerketak ere pinturan islatu ziren. Hainbat konponbide erabili ziren espazioa adierazteko. Horietako bat perspektiba lineala izan zen (irudien marrak hondoan bateratzen dira, ikuslearekiko zenbat eta urrunago ordenatuagoak eta txikiagoak dira). Beraz, errealitatean paralelo diren lerro zuzenak horizontaleko puntu batean –ihes-puntuan– elkartzen dira. Askotan, teknika menperatzen dela adieraztea helburu nagusia bihurtu zen margolariarentzat: Mantegnaren Kristo etzanda edo Senar-emazteen ganbara lanetan gertatzen den bezala, non eskortzo bortitza irudikapenaren gunea den.
Michelangelo: Arkitektura
Michelangeloren Arkitektura-Ezaugarriak
- Espresio artistiko forma guztiak menperatzen zituen, baina arkitekto izaera eskultorearen menpe egon zen.
- Arkitekto bezala, bere bizitzaren azken urteetan aritu zen batez ere. Une horretatik aurrera, arkitekturaren bitartez adierazi zituen bere kontzeptu artistiko berriak.
- Bere burua eskultoretzat zuenez, elementu arkitektonikoak irizpide plastikoekin lantzen zituen: frontoiak hausten zituen, zutabeak espazio txikietara egokitzen zituen eta kanon eta eskala desberdinak erabiltzen zituen.
- Forma klasikoak aprobetxatzen zituen, baina askatasun osoz erabiltzen zituen. Antolaketa tradizionala errespetatu gabe, hormak eta espazioak nahi bezala antolatzen zituen.
- Erreferentziak eta eraginak:
- Panteoitik hartutako ezaugarriak: kupula erraldoia eta barruko dekorazioa frontoi-leihoekin.
- Garaipen-arkuak: arkuteriaren erabilera.
- Koliseotik: ordena klasikoen erabilera.
- Karakallaren termetatik: ganga indartsuak.
- Bere jarduera bai Florentzian bai Erroman ere garatu zen.
Michelangeloren Obra Nagusiak
Lanak
Erromako Vatikanoko San Petri Basilika
- 71 urterekin hasi zen lanean.
- Bramante hil zenean, lanen ardura Rafaelek hartu zuen, oinplano gurutze latindarrekoa. Sangallo Gazteak ere gauza bera egingo zuen.
- Sangallo hil zenean, Michelangelok hartu zuen lanen zuzendaritza eta Bramanteren proiektuari eutsi zion, baina zenbait aldaketa eginez: Zorutik goraino 120 metroko altuera du. Hiriaren profilaren elementu nagusia bihurtu zen. Danborra zutabe bikoitzekin eta frontoi triangeluarrekin eta kurbatuekin apaindu zuen. Lau pilastra erraldoiez sostengatuta zegoen eta barrutik mosaikoz apainduta zegoen. Kupula honek sekulako eragina izan zuen hurrengo arkitektoengan.
- Kanpotik, abside jarraitua, pilastra bikoitz handiekin egin zuen. Tartean nitxoak agertzen zirela, danborrean bezala. Baoak zeuden, frontoi triangeluarrak eta kurbatuak tartekatuz.
Farnesio Jauregia
- Sangallorekin batera egin zuen. Sangallok beheko solairua eta lehenengoa diseinatu zituen bitartean, Michelangelok hirugarren solairua, balkoi handia, patioaren goiko pisua eta Areto Nagusia egin zituen.
- Manierismoaren aztarnak ere aurki daitezke bertan: ordena arkitektoniko tradizionala hautsi zuen, eraikuntzaren goiko aldea nabarmenduz, behekoaren ordez. Goiko pisuak zituen proportzio handiagoek hausten zuten aurrealdearen ordena. Kontrastea bilatzen zen, oreka hausteko asmoz. Gaur egun Frantziako enbaxada dago bertan.
Campidoglio Plaza
- Errenazimentuan urbanismoak izan zuen garrantziaren adibidea da: jauregiak eta plazak espazio urbanoan integratuz, perspektiba eta harmonia bisuala zainduz.
- Forma trapezoidala du, jauregiz inguratuta. Erdian Marko Aurelioren eskultura aurkitzen zen, podium baten gainean, funtzio bikoitza zuena: euriaren urak jasotzea eta sinbolikoki Erroma, kristautasunaren eta zibismoaren gune sinbolikoa.
- Inguruan jauregiak zeuden, aurrealde ederrekoak, ordena erraldoia pilastretan erabiliz eta zutabeak eskala txikiagokoak zirelarik.
Florentziako Laurentiana Liburutegia
- Espazio itxi batean tentsio efektu ederrak lortu ziren. Mentsulen gainean pilastrak, frontoi triangeluarrak eta forma borobilak konbinatuz.
- Leiho itsuak estipiteen artean kokatuta.
- Lorenzo Mediciren (Handiaren) eskuizkribuak gordetzeko egin zen.
- Sarrera eta eskailera dira batez ere aipagarrienak.
- Irakurtzeko gela: espazio luzanga, esertzeko bankuez hornitua.
