Erreforma, Kontraerreforma eta Errenazimentuko Artea

Erreforma: Martin Lutero

Luterok Elizaren funtzionamenduarekin ados ez zegoenez, 95 tesiak aurkeztu zituen:

• Sakramentuak bitara murriztu zituen.
• Meza kendu eta Biblia norberak interpretatzea aldarrikatu zuen.
• Purgatorioaren kontzeptua ukatu zuen.
• Elizkizunak herri bakoitzeko hizkuntzara itzuli nahi zituen.
• Elizako kideen bizimodua aldatu nahi zuen.
• Santuen eta erlikien gurtza ukatzen zuen.
• Indulgentziekin bukatu nahi zuen.
• Aita Santuaren irudia ezabatu nahi zuen.
• Simonia, nikolaismoa eta nepotismoa ezabatu nahi zituen.

Ondorioa: Erlijio ezberdinak sortu ziren.

Kontraerreforma: Trentoko Kontzilioa

Eliza katolikoaren erantzuna erreformari:

• Sakramentuak zazpi mantendu ziren.
• Meza mantendu zen eta Elizak bakarrik azal zezakeen Biblia.
• Purgatorioa mantendu zen.
• Doktrina berriak argitaratu ziren.
• Pertsona bakoitzak kargu bakarra izan zezakeen eta seminarioak sortu ziren.
• Santuen gurtza mantendu zen.
• Aita Santuaren autoritatea berretsi zen.
• Simonia, nikolaismoa eta nepotismoa debekatu ziren.

Ondorioa: Lutero eskumikatu zuten.

Errenazimentuko Artea

Arkitektura

Eraikin motak: erlijiosoak (elizak) eta zibilak (lonjak, jauregiak...).

Elementu arkitektonikoak:

• Euskarri elementuak: zirkulu erdiko arkuak, zutabeak.
• Estalkiak: kupulak, sabai lauak kasetoiekin.
• Apaingarriak: pilastrak, frontoiak, portadak, medailoiak.
• Kanpoaldea: itxura oso orekatua, simetria eta lerrokadura.

Eskultura

Antzinako eredua berreskuratu zen, bereziki erretratuak, gai mitologikoak eta erlijiosoak. Anatomiari garrantzi handia eman zitzaion (gorputz biluziak). Materialak: marmola, brontzea; Espainian zura eta polikromia. Miguel Angel: David, Moises, Piedad.

Pintura

Perspektiba izan zen helburu nagusia. Gai erlijiosoak, mitologikoak eta erretratuak landu ziren. Teknikak: freskoa eta tenpera. Argiaren erabilera garrantzitsua izan zen. Leonardo da Vinci: Azken Afaria, Gioconda (Mona Lisa); Miguel Angel: Pekatu Originala, Familia Sakratua.

Espainiako Artea

Plateresko estiloa nabarmendu zen. Aipagarriak: Salamanca (Platereskoa), Juan de Herrera (Errenazimentua: El Escorial). Obra nagusiak: La Casa de las Conchas, Salamankako Unibertsitatea, Cogolludo Jauregia, Infantado Jauregia.