Erredox Erreakzioak, Zelula Motak eta Hartzidura Metabolikoak
Erredox Erreakzioak eta Metabolismoa
Erredukzioa eta Oxidazioa
Erredukzioa molekula batek elektroiak irabazten dituenean gertatzen da. Molekula hori erreduzituta geratzen da. Beste molekula bati elektroiak kendu dizkionez, elektroi-hartzailea edo oxidatzailea da.
Oxidazio eta erredukzio erreakzioak elkarri lotuta daude (erredox erreakzioak): molekula bat oxidatzen den bakoitzean (elektroia galdu), beste molekula bat erreduzitzen da (elektroia irabazi). Maiz, elektroien transferentziarekin batera H+ (protoien) transferentzia ere ematen da.
Metabolismoan duten rola
- Oxidazio erreakzioak (Katabolismoa): Oro har, zeluletan molekula organiko handiak molekula organiko sinpleagoetan edo inorganikoetan bihurtzeko erreakzioak dira. Energia askea askatzeaz gain (erreakzio exergonikoak), elektroiak eta H+-ak askatzen dira.
- Erredukzio erreakzioak (Anabolismoa): Erreakzio biosintetikoak eta endergonikoak dira, eta elektroiak eta H+-ak hartzen dituzte.
Zelula Motak Azken Elektroi-Hartzailearen Arabera
Erregai organikoen narriadura erredox erreakzio exergonikoen bidez egiten da, elektroiak energia handiko molekula organikoetatik maila baxuagoenetara transferituz. Azken elektroi-hartzailearen arabera, zelulak hiru motatan sailka ditzakegu:
- Aerobioak: Zelula gehienak dira. Oxigeno molekularra erabiltzen dute azken elektroi-hartzaile gisa.
- Anaerobioak (Anaerobio hertsiak): Oxigenorik gabe bizi dira. Azken elektroi-hartzailea molekula organiko bat da. Adibidez: lur sakonetan edo ozeano hondoan bizi diren bakterioak.
- Fakultatiboak (Anaerobio fakultatiboak): Oxigenoa erabiltzen dute azken elektroi-hartzaile gisa, baina gai dira oxigeno eskasiaren aurrean bide anaerobikoa erabiltzeko. Adibidez: legamiak edo goi-mailako organismoen zelula gehienak.
Hartzidurak
Hartzidura: Definizioa eta Ezaugarriak
Hartzidura zitoplasman gertatzen den prozesu metabolikoa da, zeinaren bidez zelulek energia lortzen duten baldintza anaerobikoetan, glukosaren eta beste erregai organiko batzuen oxidazio partzialaren ondorioz.
Ezaugarri nagusiak:
- Elektroien azken hartzailea ez da oxigenoa, molekula organiko bat baizik.
- Glukosaren narriadura ez da erabatekoa; azken produktua beste molekula organiko bat da.
- Errendimendu energetikoa glukosa-molekula bakoitzeko 2 ATPkoa da, glukolisian lortzen direnak hain zuzen.
Hartzidura Laktikoa
Glukolisian eratutako azido pirubikoa, baldintza anaerobikoetan, azido laktiko bihurtzen da, glukolisian askatutako NADH + H+-ri esker. Laktato deshidrogenasa entzimak katalizatzen du erreakzio hau.
Erreakzio orokorra:
Glukosa + 2 ADP + Pi → 2 azido laktiko + 2 ATP