Enpresa-mota juridikoak eta ezaugarriak — Euskaraz

Enpresa eta nortasun juridikoa

Nortasun juridikoa: Pertsona fisikoa da, bere izenean eta enpresa baten bidez merkataritza-jarduera, industria-jarduera edo jarduera profesionala egiten duena. Ondasunak erabiltzeko eskubide osoa du. Arauak: Mercataritza arloan Merkataritza Kodea aplikatzen da, eta eskubideen eta betebeharren arloan Kode Zibila. Testuinguru honetan, batzuetan nahasmena sortzen da enpresaburua, kapitalista eta enpresaburu jabe kontzeptuen inguruan.

Pertsona fisikoa (enpresaburua)

• Nortasun juridikoa: Ez du nortasun juridiko propio apartik; bere jarduera bere izenean egiten du.
• Arauak: Merkataritza Kodeko xedapen orokorrak aplikatzen dira.
• Kontratuak: Kontratu bat oinarria izan daiteke; autonomoen arteko elkarlan errazenetariko bat da.

Elkartze sinplea / kontratu pribatuan oinarritutako sozietatea

Autonomoen artean elkartzeko modu errazena da. Kontratu pribatu batean jasota egon behar du, eta bertan adierazi behar dira zer-nolako ekarpenak egin diren eta nola antolatuko den elkarlana.

Sozietate kapitalistei buruzko oinarrizko ezaugarriak

Sozietate erantzukizun mugatua (kapitala partaidetzetan)

• Definizioa: Sozietate kapitalista mota bat da.
• Zorrekiko erantzukizuna: Inbertitutako kapitalean du muga.
• Kapitala: Partaidetza izeneko zatitan banatuta dago.
• Organoak: Batzar Orokorra eta administratzaileak dira sozietatearen organoak.

Sozietate anonimoa (akzioen bidezkoa)

• Definizioa: Sozietate kapitalista da; kapitala akzio izendunetan banatuta dago.
• Garrantzia pertsonalak: Pertsonak gutxiago garrantzitsuak izan daitezke enpresaren egituraren testuinguruan.
• Eratzeko moduak:
  • Aldi bereko eraketa: Akzio guztiak sozietatea eratzean bertan ordaintzen dira.
  • Ondoz ondokoa eraketa: Akzioak ondoz ondo ordaintzen dira.
• Izen-atzena: Sozietatearen izenak atzean “Sozietate Anonimoa” edo bere siglak eraman behar ditu.
• Transmisioa: Akzioen transmisioa askekoa izan daiteke.
• Zergapena: Sozietate anonimoek ordainketa-zergak dituzte enpresen gainean aplikatzen diren arauen arabera.
• Organoak: Batzar Orokorra eta administratzaileak dira organo nagusiak.

Kooperatiba (S.Coop.)

• Soberakinak: Soberakinak bazkideei esleitzen zaizkie; %30 bat erreserbarako izan ohi da.
• Izen-atzena: Sozietatearen izenaren atzena “S.Coop.” izan ohi da (laburdura).
• Zergapena eta araubidea: Kooperatibek orokorrean sozietateen gaineko zergak ordaintzen dituzte, baina araubide berezi bat dute.

Beste kontzeptu garrantzitsuak

Kluster

Kartel