Elkarte Anonimoen Kontabilitatea: Kapitala eta Erreserbak

Jarraian, Elkarte Anonimoen (SA) inguruko kontabilitate ariketak eta dagozkien asientoak aurkezten dira, kapitalaren kudeaketa eta erreserben erabilera aztertuz.

1. Elkarte Anonimoaren Sorkuntza eta Kapitalizazioa

Elkarte Anonimo bat sortzeko prozesua, hasierako harpidetzatik hasi eta dibidendu pasiboaren ordainketaraino:

1. Elkarte Anonimoa sortzea (200 € nominaleko 2.000 akzio eta 500 € nominaleko 3.000 akzio)

   Lehenengo SA (200 € x 2.000 akzio = 400.000 €):

   190 (400.000) ----- 194 (400.000)

   Bigarren SA (500 € x 3.000 akzio = 1.500.000 €):

   190 (1.500.000) ----- 194 (1.500.000)

2. Akzioen harpidetza eta % 25 bankuz ordaintzea

   Bazkideek akzio guztiak harpidetzen dituzte eta % 25 bankuz ordaintzen dute (400.000 €-ren % 25 = 100.000 €):

   572 (100.000) 1034 (300.000) ----- 190 (400.000)

3. Konstituzio gastuak

   Konstituzio gastuak 800 € gehi BEZa (21%) dira:

   623 (800) 472 (168) ----- 572 (968)

4. Elkartea Merkataritza Erregistroan inskribatzea

   Kapital soziala erregistratzea:

   194 (400.000) ----- 100 (400.000)

   Eta dibidendu pasiboaren kontua egokitzea:

   1030 (300.000) ----- 1034 (300.000)

5. Dibidendu pasiboa eskatzea

   Bazkideei ordaintzeke dagoen kapitala eskatzen zaie:

   558 (300.000) ----- 1030 (300.000)

6. 15 egun beranduago, bazkideek ordainketa bankuz egitea

   572 (300.000) ----- 558 (300.000)

2. Beitia SA: Kapital Handitzea Erreserben Bidez

Beitia SA elkarteak 7.000 akzio ditu, 100 € nominalekoak. Kapitala handitzen du 100 € nominaleko 1.200 akzio berri jaulkiz. Pasiboan honako erreserbak ditu:

• 112 (Legezko Erreserba): 105.000 €
• 1141 (Estatutuzko Erreserba): 80.000 €
• 113 (Borondatezko Erreserba): 17.000 €

Legezko Erreserben Kalkulua eta Erabilgarritasuna

Kapital sozial berria kalkulatzen da:

• Kapital zaharra: 7.000 akzio x 100 € = 700.000 €
• Kapital berria: 1.200 akzio x 100 € = 120.000 €
• Kapital sozial osoa: 820.000 €

Legeak eskatzen duen gutxieneko Legezko Erreserba (Kapital Sozialaren % 10a) 820.000 €-ren % 10 da, hau da, 82.000 €.

Legezko Erreserba (112) 105.000 €-koa denez, soberakina erabil daiteke kapital handitzeko:

105.000 € (Guztira) - 82.000 € (Beharrezkoa) = 23.000 € (Erabilgarri)

Kapital handitzeko erabil daitezkeen erreserbak (120.000 €): 23.000 € (112) + 80.000 € (1141) + 17.000 € (113) = 120.000 €.

Asientoa (Erreserbak Kapitalizatu)

112 (23.000) 1141 (80.000) 113 (17.000) ----- 100 (120.000)

3. A Elkartea: Kapital Murrizketa eta Balantzearen Eguneraketa

a) Kapitala murriztea akzio propioak erosiz

Elkarteak kapitala 7.500 €-tan murriztea erabakitzen du, akzio propioak erosiz. Asientoa:

100 (7.500) ----- 572 (7.500)

b) Borondatezko Erreserbak Kapital Amortizatuaren Erreserba bihurtzea

Kapitala murriztu denez, eta hartzekodunen ezetza saihesteko, borondatezko erreserbak (113) Kapital Amortizatuaren Erreserba (1142) bihurtzen dira:

113 (7.500) ----- 1142 (7.500)

c) Balantze berriaren egoera

Kapital murrizketaren ondoren, balantzeak honela geratuko dira (kontu-kodeak aldatu edo mantenduz):

• Aktiboan: 572 (Bankua) gutxitu egingo da. 300 (Merkantziak), 211 (Eraikinak) eta 216 (Altzariak) berdin mantenduko dira.
• Pasiboan: 100 (Kapital Soziala) gutxitu egingo da. 112 (Legezko Erreserba) berdin mantenduko da. 113 (Borondatezko Erreserba) gutxitu egingo da eta 1142 (Kapital Amortizatuaren Erreserba) sortuko da kantitate berarekin. 400 (Hartzekodunak) ez da aldatuko.

4. Zurriola SA: Legezko Erreserbak eta Dibidenduen Kudeaketa

Zurriola SA elkarteak 115.000 €-ko kapital soziala eta 21.500 €-ko legezko erreserbak ditu.

a) Legezko Erreserben betebeharrak

Legeak ezartzen duenez, elkarteek urtero mozkinaren % 10 utzi behar dute Legezko Erreserbetan, Kapital Sozialaren % 20-ra iritsi arte (115.000 €-ren % 20 = 23.000 €).

b) Konturako dibidendua banatzea

Urriaren 30ean 4.400 € konturako dibidendu gisa banatzea erabaki da. Hilabete beranduago ordaintzen da bankuz.

Erabakia:

557 (4.400) ----- 526 (4.400)

Ordainketa (BEZ atxikipena aplikatuz, % 21):

526 (4.400) ----- 572 (3.476) 4751 (924)

c) Urte bukaerako mozkinaren banaketa

Urte bukaeran 45.000 €-ko mozkina lortu da. Banaketa (adibidezko banaketa):

• Legezko Erreserba (112): 45.000 €-ren % 10 = 4.500 €
• Konturako Dibidendua (526): 9.000 €
• Estatutuzko Erreserba (1141): 11.250 €
• Borondatezko Erreserba (113): 4.500 €
• Aurreko Urteetako Emaitzak (120): 15.750 €

Asientoa:

129 (45.000) ----- 112 (4.500) 526 (9.000) 1141 (11.250) 113 (4.500) 120 (15.750)

d) Dibidenduaren ordainketa

Bi hilabete beranduago, akzionistei ordaintzen zaie (9.000 €-ko dibidendua, atxikipena aplikatuz):

Ordainketa (BEZ atxikipena % 21):

526 (9.000) ----- 572 (7.110) 4751 (1.890)