Elementuak, Konposatuak eta Atomoaren Egitura

Elementuak eta Konposatuak

Prozesu Fisiko eta Kimikoak

• Prozesu Fisikoa: Nahaste baten osagaiak banatzeko erabiltzen diren prozedurak dira, non materiaren ezaugarriak ez diren aldatzen eta ez den beste materia desberdinik sortzen.

  Oharra: Substantziaren izaera ez da aldatzen.

• Prozesu Kimikoa: Prozesu horietan substantzia baten izaera aldatzen da edo substantzia berriak sortzen dira.

  Oharra: Substantziaren izaera aldatu egiten da.

Kontzeptu Garrantzitsuak

Konposatua:

Substantzia puruak dira, metodo kimikoen bidez bestelako substantzia bakunagotan deskonposa daitezkeenak.

Elementuak:

Substantzia puruak dira, metodo kimikoen bidez bestelako substantzia bakunagotan deskonposa ezin daitezkeenak.

Isotopoak:

Elementu kimiko berberaren atomo desberdinak dira, neutroi kopuru desberdina dutenak.

Masa Atomikoaren Unitatea (u):

Karbono-12 atomo baten masaren hamabirena da.

Isotopo baten Masa Atomiko Erlatiboa:

Masa atomikoaren unitatea zenbat aldiz den adierazten du.

Konfigurazio Elektronikoa:

Elementu baten atomoaren elektroiak mailatan eta azpimailatan nola dauden banaturik dauden adierazten du.

Atomoaren Egitura eta Eredu Atomikoak

Eredu Atomikoen Garapena

Daltonen Eredua

• Atomoak esfera trinko, zatiezinak eta beraien artean desberdinak dira.
• Ez du ezer esaten atomoaren barne-egiturari buruz.

Thomsonen Eredua

• Atomoen barruan elektroiak daude.
• Atomoak positiboki kargatuta daude, eta elektroiak barruan txertatuta daude (Mahaspasa-opilaren eredua).
• Eredu estatiko eta ez-nuklearra zen; beraz, atomoek elektroiak gal zitzaketen.

Rutherforden Eredua

• Atomoak ez dira trinko; gehienak hutsik daude.
• Zentroan nukleo bat dute, protoiekin. Neutroiak ere bazeudela susmatu zuen.
• Eredu dinamiko eta nuklearra da: elektroiek nukleoaren inguruan orbita zirkularrak egiten dituzte.

Bohren Eredua

• Elektroiek nukleoaren inguruan biratzen dute, erradio finkoa duten orbita zirkularrak eratuz.
• Edozein orbita ez da posiblea (orbita kuantizatuak).
• Orbita bakoitzak elektroi kopuru eta energia kantitate jakinak ditu.
• Geroago orbita eliptikoak gehitu ziren.

Egungo Eredu Atomikoa

• Neutroia aurkitu da.
• Nukleoan protoiak eta neutroiak daude.
• Geruzetan elektroiak daude.
• Elektroiek ez dute orbita zehatzik; orbitaletan banatuta daude.
• Orbitalak nukleoaren inguruko eskualdeak dira.