Ekonomiaren Oinarrizko Kontzeptuak eta Sektoreak
Ekonomia Kontzeptu Nagusiak
Ekonomia Eskasia
Pertsonen beharrak asetzeko nahikoa baliabide ez izatearen sentsazioa da. Ez da pobreziarekin edo eskasia fisikoarekin nahastu behar. Ekonomia eskasia kontzeptuaren bidez baliabideak beharrak asetzeko nahikoak ez direla adierazi nahi da, eta ez urriak direla.
Arazo ekonomiko nagusia da, gizakion beharrak mugagabeak direlako, baina baliabideak mugatuak.
Ekonomia-jarduera
Gizakiek beren beharrizanak asetzeko egiten dituzten ekintzek osatzen dute, hala nola:
- Ekoizpena
- Banaketa
- Kontsumoa
Ekoizpen Faktoreak
Ondasun eta zerbitzuak ekoizteko behar diren baliabideak dira:
- Lurra
- Lana
- Kapitala
Lurra
Naturan jatorria duten baliabideak dira (adibidez, ikatza, gasa, etab.).
Lana
Ekoizpenean parte hartzen duten gizakien gaitasun fisiko eta intelektualei dagokie.
Kapitala
Ondasun eta zerbitzuak ekoizteko erabiltzen den ondasun multzoa da. Kapital fisikoa eta finantza kapitala bereizten dira.
Ekonomia Sektoreak
Lehen Sektorea
Naturatik baliabideak edo lehengaiak eskuratzen jarduten du.
Barne Produktu Gordina (BPG) kontuan hartuta, garrantzi txikia du herrialde garatuetan. Hala ere, sektore estrategikoa da. Herrialde bat zenbat eta garatuagoa izan, hirugarren sektoreak garrantzi handiagoa hartzen du, eta lehen sektoreak, txikiagoa.
Bigarren Sektorea
Lehengaiak produktu bukatuetan eraldatzeko jarduerak hartzen ditu barne (Industria, eraikuntza edo energia-sektorea).
Ekonomiaren motorra da, beste sektoreak bultzatzen ditu eta aberastasuna eta enplegua sortzen ditu. Deslokalizazio prozesu batean murgilduta dago.
Ekonomia garatuetan sektore honen pisua erdibidekoa da, lehen sektore txiki baten eta hirugarren sektore zabal baten artean (%20-30).
Hirugarren Sektorea
Bi motatako jarduerek osatzen dute: merkataritza sektoreak eta zerbitzuek.
Gaur egun hirugarren sektorea da herrialde garatuetan pisu gehien duena; horri tertziarizazioa deitzen zaio. Orokorrean, lan-faktoreak garrantzi handia du kostuetan.
Laugarren Sektorea
Lehen hirugarren sektorean sartzen ziren jarduera batzuk dira, baina gero eta garrantzi handiagoa dutenez, berezko kategoria bat osatzeko lekua hartu dute.