Ekonomiaren Oinarrizko Kontzeptuak

Ekonomia: Beharra falta zaigun zerbait asetzeko nahia da. Ondasunak edo zerbitzuak beharrak asetzen dituztenak dira.

Baliabideak eta Beharra: Ekonomia gure beharrak asetzeko nahikoak ez diren baliabideak administratzeko pertsonek dugun moduaz arduratzen da.

Ekonomia-eskasia: Pertsonen beharrak asetzeko baliabide nahikorik ez izatearen sentsazioa da.

Aukeratzeko Beharra

Pertsonak gara aukeratzeko arduradunak; egunero hartzen diren milioika erabaki daude. Erabaki-hartzaileen edo ekonomia-eragileen hiru multzo bereizten dira:

• Familiak
• Enpresak
• Sektore publikoa

Aukerarik onena, gehien asetzen edo ongizate handiena ematen digunaren alde egiten dugu, gure lehentasunak eta diru-bitartekoak kontuan hartuta. Ondorioak daude: kostuaz edukitzeaz gain, konplikazioak ere sortzen dira.

Aukera-kostua

Erabaki bat hartzen den bakoitzean uko egiten zaion horren balioa da, dirutan neurtuta egon ala ez.

Kostu Berreskuragaitzak

Iraganekoak dira, beraz, ez lukete eragin behar erabaki berrietan.

Etekinak eta Kostu Gehigarriak

Analisi marjinalak egindako aukera baten kostu gehigarriak eta etekin gehigarriak neurtzen ditu.

Pizgarriak

Pertsona edo eragile bat modu jakin batean aritzera bultzatzen duena da. Sari bat izan daiteke edo zigor bat ere bai.

Ekonomiaren Azterketa

Ekonomia-ereduak adierazpen grafiko sinplifikatuak dira, errealitate askoz konplexuagoaren portaera adierazten edo iragartzen dutenak [gainerako aldagaiek konstante dirautela jotzen da].

Mikroekonomia

Familia, enpresa eta sektore publikoaren banakako portaera eta haien elkarren arteko erlazioa du ardatz.

Makroekonomia

Ekonomiaren portaera globala aztertzen du, ekonomia-eragileen arteko erlazioen ondorio gisa. Portaera hori neurtzeko, zenbait adierazle erabiltzen dira: prezioen maila orokorra, esportazioak, enplegu tasak…

Ekonomia Posiboa

Gauzak nolakoak diren aztertzen du. Deskribapen hutsa da, eztabaidaezina.

Ekonomia Normatiboa

Balioak aztertzen ditu. Gauzak nolakoak izan beharko litzaizkiokeen aztertzen du. Teoriek, iritziek edota aurreikuspenek osatzen dute. Subjektiboak dira.