Ekoizpenaren eta Banaketaren Oinarriak: Enpresen Analisia

Ekoizpenaren Ikuspegitik

Lanaren banaketak eta espezializazioak gizarteek ongizatea lortzeko beharrezko efizientzia maila ahalbidetzen dute.

• Enpresa: Ekoizpen baliabideak erabiliz gizarteak eskatzen dituen ondasunak/zerbitzuak ekoizteko eta kontsumitzailearen eskura jartzeko helburua du, etekin bat lortuz.
• Balio Erantsia: Ekoizpenak gauzei gehitzen dien erabilgarritasun gehigarria da.
• Teknologia: Faktore materialak, giza faktoreak eta antolaketa uztartzen ditu ondasunak lortzeko.

Nola Ekoitzi?

Bi alderdi nagusi ditu ekoizpen prozesuak:

• a) Zer teknologia erabili?
  Teknologia bat beste bat baino efizienteagoa da ekoizpen-faktore gutxiago erabilita ekoizpen bera/gehiago lortzen badu, edo ekoizpen faktoreen kantitate bera erabiliz ekoizpen handiagoa lortzen badu.
• b) Zer faktore-konbinazio hautatu?
  Ekonomia efizientzia lortzeko, teknologia efizienteen artean merkeena aukeratzea da.

Ekoizpen Kostuak

Ondasun edo zerbitzu bat ekoizteko erabili diren baliabideen balioa dirutan neurtzen da. Kostu motak honako hauek dira:

• 1) Kostu Finkoak (KF): Ekoitzitako kantitatea aldatuta ere aldatzen ez diren kostuak.
• 2) Kostu Aldakorrak (KA): Ekoitzitako unitateekiko proportzionalak diren kostuak.
• 3) Guztizko Kostua (GK): KF + KA.

Mozkina (M) kalkulatzeko formula: M = Salmenta Guztiak (SG) - Guztizko Kostua (KG).

Banaketa

Inguruko enpresa gehienek ez dute produktuak eraldatzen; beste enpresa batzuek ekoitzitakoa banatzen dute. Bi kanal nagusi daude:

• 1) Kanal Propioa: Enpresen jabetzakoa da. Enpresa zuzenean heltzen da bezeroarengana, bitartekorik gabe.
• 2) Kanal Kanala: Ez da enpresarena. Enpresak ekoitzitakoa beste enpresa batzuen bidez saltzen da. Hona hemen adibideak:
  • Handizkariak (Maioristak): Enpresa ekoizlea → Handizkaria → Txikizkaria → Kontsumitzailea.
  • Txikizkaria (Minoristak): Produktuak azken kontsumitzaileari saltzen dizkie.

Enpresa Motak

Enpresak hainbat irizpideren arabera sailka daitezke:

• A. Jardueraren arabera:
  1. Lehen Sektorea: Naturaren baliabideak ustiatzen ditu.
  2. Bigarren Sektorea: Eraldatze jarduerak egiten ditu.
  3. Hirugarren Sektorea: Zerbitzu enpresak dira.
• B. Ekoizpen Faktoreen Jabetza:
  1. Enpresa Pribatuak: Partikularrak dira beren jabe.
  2. Enpresa Publikoak: Sektore publikoa da beren jabe.
• C. Egitura Juridikoa:
  1. Banakako Enpresak (Autonomoak): Pertsona batenak dira.
  2. Bazkide Enpresa / Sozietateak: Jabe bat edo, normalean, gehiago izaten dituzte.