Digestio eta Arnas Aparatuak: Funtzionamendua eta Atalak
Digestio Aparatua
Elikagaiak eraldatu eta substantzia soilagoak sortzen ditu, zelulek xurga eta erabil ahal izateko. Prozesu honetan, digeritzen ez diren hondakinak kanporatzen dira.
Digestio-aparatuaren atalak
- Ahoa: Mihia, hortzak eta listu-guruinak daude.
- Faringea: Digestio- eta arnas-aparatuen hodia da. Epiglotis izeneko atala dauka.
- Hestegorria: Faringea eta urdaila lotzen dituen hodi gihartsua da.
- Gibela: Behazuna sortzen duen guruina da; behazunak koipea digeritzen laguntzen du.
- Urdaila: Elikagaiak urin gastrikoarekin digeritzen hasten dira. Sarrera kardia du eta irteera piloroa.
- Pankrea: Pankrea-urina sortzen du, elikagaiak erabat digeritzeko.
- Heste meharra (6m): Paretek heste-biloak dituzte, mantenugaiak xurgatzeko. Hiru zati ditu: duodenoa, jejunoa eta ilenoa.
- Heste lodia: Azken zatia da eta uzkian bukatzen da. Digeritu gabeko substantziak kanporatzen dira. Hiru zati ditu: heste itsua, kolona eta ondestea.
Guruin erantsiak
- Listu-guruina: Listua sortzen du (ahoan).
- Gibela: Behazuna sortzen du (heste meharran).
- Pankrea: Urin pankreatikoa sortzen du (heste meharran).
Digestio motak
- Digestio mekanikoa: Elikagaiak moztu, txikitu eta listuarekin nahasten dira.
- Digestio kimikoa: Elikagaiak eraldatu eta konposatu soilagoak eratzen dira.
Arnas Aparatua
Kanpoko aireko oxigenoa hartu, gorputz osora bidali eta karbono dioxidoa kanporatzen du.
Arnas-aparatuaren atalak
- Sudur-hobiak: Ahoaren gainaldeko bi zulo dira. Hor airea berotu eta hezetzen da.
- Faringea: Digestio- eta arnas-aparatuen hodia da.
- Laringea: Hodi laburra da. Ahots-kordak ditu; hauek bibratzean ahotsa sortzen da.
- Trakea: Lepoan dagoen hodi luzea da; airea biriketaraino eramaten du.
- Birikak: Gas-trukea egiten den bi organo handi dira. Eskuineko birikak hiru lobulu ditu eta ezkerrekoa baino handiagoa da; ezkerrekoak, aldiz, bi lobulu ditu.
- Bronkioak: Biriketan sartzen diren bi hodi dira. Bronkioetatik bronkioloak ateratzen dira eta, horien amaieran, birika-albeoloak daude, gas-trukea gertatzen den tokia.