Demografia Kontzeptu Nagusiak eta Definizioak

Demografiaren Oinarrizko Definizioak

Zentsua eta Errolda

Biztanleria modu kuantitatiboan aztertzeko erabiltzen diren iturri demografikoak dira.

• Zentsua: Herrialde bateko biztanleriaren une zehatz bateko zenbaketa da.
• Errolda: Udalerri bateko auzokoen erregistroa da.

Biek datu demografiko, ekonomiko eta sozialak biltzen dituzte, baina erroldak zentsuak baino neurri txikiagoan.

Populazio Dentsitatea

Inguru bateko km² bateko azaleran dagoen biztanle kopurua da, eta biztanleriaren banaketa espaziala azaltzeko erabiltzen da.

Biztanleriaren Benetako Hazkundea (Hazkunde Erreala)

Leku bateko biztanleriaren mugimendua da, arrazoi naturalen (jaiotzak eta heriotzak) eta migrazioen (immigrazioa eta emigrazioa) ondoriozkoa. Berezko Hazkundea eta Migrazio-saldoaren batuketaren emaitza da.

BenH = BerH (Jaiotzak – Heriotzak) + MS (Immigranteak – Emigranteak)

Trantsizio Demografikoa

Erregimen demografiko zaharraren eta erregimen modernoaren arteko trantsizio fasea da. Espainian 1900 eta 1975 bitartean gertatu zen. Garai honetan, heriotza tasak indarrez egin zuen behera eta jaiotza tasak modu leunagoan. Horregatik, berezko hazkundea handia izan zen.

Bizi-Itxaropena

Inguru bateko biztanleriak bizitako urteen batez bestekoa da. Multzo bateko kideek bizitako urteen batura multzo horretako gizabanakoen kopuruarekin zatituz lortzen da.

Biztanleriaren Zahartzea

Biztanleria zahartua dagoela esaten dugu gazte kopurua %25 baino gutxiago denean eta adinekoen kopurua %12 baino gehiago denean. Jaiotza tasa jaistean eta bizi-itxaropena igotzean gertatzen da.

Migrazio Saldoa

Biztanleriak espazioan egiten dituen mugimenduen barruan, immigrazioaren eta emigrazioaren arteko balantzea da.

• Positiboa bada: Immigrazioa esan nahi du.
• Negatiboa bada: Emigrazioa esan nahi du.

Nekazaritza Exodoa

1900 eta 1975 bitartean landa eta hiri-inguruen artean eman zen migrazio mugimendua da. Arrazoi nagusia lana lortzea zen, baita hiriak ematen zuen bizi-kalitate hobea lortu nahi izatea ere. Industrializazioarekin eta turismoaren garapenarekin lotutako barne-migrazio iraunkorra izan zen.

Biztanleria Aktiboa

Ekoizpen-prozesuan laguntzen duen 16 urteko eta gehiagoko biztanleen multzoa da. Ondasunak eta zerbitzuak ekoizteko eskulana ematen dute.

• Aktibo okupatuak: Ordainsari baten truke lan egiten dutenak.
• Aktibo ez-okupatuak: Lanaren bila dabiltzanak (langabeak).