Demografia: Definizioa, Faktoreak eta Migrazioak

Demografia: Definizioa eta Aldagaiak

Demografia lurralde jakin bateko biztanleria ikertzen duen zientzia da. Honako hauek aztertzen ditu:

• Biztanle kopurua
• Biztanleriaren dinamika
• Lekualdaketak (migrazioak)
• Biztanleriaren egitura (adinaren, sexuaren eta lan-jardueraren arabera)

Jaiotza-tasaren Faktoreak

Hainbat faktorek eragiten dute jaiotza-tasan:

• Faktore Ekonomikoak: Krisialdietan eta oparoaldietan eragina du. Landa-gizarteetan, seme-alabek lan egiten dutenez, jaiotza-tasa altua izan ohi da. Hiriko gizarteetan, berriz, jaiotza-tasa baxuagoa izaten da, seme-alabak heztea garestiagoa delako.
• Faktore Kulturalak: Erlijio-sinesmenek eragina dute.
• Faktore Sozialak: Emakumeak lan munduan sartu diren eta zenbat seme-alaba izan nahi dituzten erabakitzeko eskubidea duten gizarteetan, jaiotza-tasa baxuagoa izaten da eskubide hori ez duten gizarteetan baino.

Politika Demografikoak

Batzuetan, gobernuek jaiotza-tasa igotzeko edo jaisteko politikak aplikatzen dituzte.

Haurren Heriotza-tasa

Formula:

Berezko Hazkundea (Hazkunde Naturala)

Formula:

Berezko hazkundea oso txikia da herrialde garatuetan (% 0,2 ingurukoa). Horrek biztanleriaren zahartzea dakar. Garapen-bidean dauden herrialdeetan, berezko hazkundea handiagoa da (% 2tik gorakoa). Horregatik, biztanleriaren % 5 baino gutxiago iristen da 65 urtera, eta, beraz, biztanleria gaztea oso ugaria da.

Heriotza-tasaren Faktoreak

• Elikadura: Ongi elikatutako pertsonek osasun ona izaten dute, gaixotzeko arrisku gutxiago dute eta, gaixotzen badira, azkarrago sendatzen dira.
• Higienea eta osasuna

Migrazio Motak

Migrazioak hainbat irizpideren arabera sailka daitezke:

Iraupenaren arabera:

• Behin betikoak: Emigrantea helmugako tokian geratzen bada.
• Aldi baterakoak: Denbora jakin bat igaro ondoren, emigrantea bere jatorrizko lurraldera itzultzen bada.

Helmugaren arabera:

• Kanpokoak edo nazioartekoak: Emigranteak atzerrira joaten badira.
• Barnekoak edo nazionalak: Emigranteak beren herrialdeko beste toki batera joaten badira.

Lekualdatzeko arrazoien arabera:

• Borondatezkoak: Emigranteak askatasun osoz erabaki badu joatea.
• Behartuak: Zerbaitek edo norbaitek emigrantea joatera bultzatzen badu.