Bizkaiko Meatzaritza eta Sozialismoa Berrezarkuntzan

Testuinguru Politikoa: Berrezarkuntzaren Bigarren Fasea

Politikoki, Espainiako Berrezarkuntzaren bigarren fasearen hasieran kokatu behar gara, Alfontso XIII.aren erregealdiaren hasieran, hain zuzen. 1876ko Konstituzio kontserbadorea zegoen indarrean, eta Cánovas eta Sagasta jada hilda bazeuden ere, txandakatze-sistema indarrean mantentzea zen alderdi liberalaren eta kontserbadorearen helburua. Garai hartan, Antonio Maura kontserbadorea zen gobernuburu.

Testuinguru Sozio-ekonomikoa: Burdingintzaren Gorakada

Testuinguru sozio-ekonomikoari dagokionez, Bizkaiko siderurgiaren garairik emankorrenetako batean gaude. Bessemer bihurgailuaren asmakuntzak burdina ez-fosforikoaren eskaera areagotu zuen. Burdina mota hau ugaria zen Ibaizabal ibaiaren itsasadarraren ezkerraldean, eta gainera, aire zabalean ustiatzen zen.

Biurteko Aurrerakoian onartutako legediari esker, ehunka meategi sortu ziren Ezkerraldean. III. Karlistaldiak prozesu hau eten bazuen ere, gerra amaitu zenean, meatzaritzak indarberrituta ekin zion.

Meatzaritzaren Ustiapena eta Immigrazioa

XIX. mendearen azken laurdenean, Bizkaiko burdingintzak izugarrizko gorakada izan zuen. Esportatzeko ateratzen zen meaz gain, bertako fabrikak ere elikatu behar zirenez, meatzaritzaren ustiapena biderkatzea ezinbestekoa izan zen. Ondorioz, milaka eta milaka etorkin iritsi ziren Espainiako bazter guztietatik meatzaritzan lan egitera.

Meatzarien Baldintzak eta Langile Mugimenduaren Hastapenak

Meatzari hauen lan- eta bizi-baldintzak Europako beste leku batzuetakoen antzekoak ziren, gauza batean izan ezik: Ibaizabalen ezkerraldeko mea aire zabalean ustiatzen zen.

Testuinguru honetan kokatzen da eleberri baten argitalpena, 1904an. Ordurako, PSOE eta UGT sortuta zeuden, eta sozialismoa erabat hedatuta zegoen Ezkerraldean, hein handi batean Facundo Perezagua aitzindariak egindako lanari esker.

1890eko Greba Handia

1890ean, Bizkaiko Ezkerraldeko meatzariek lehen greba entzutetsua egin zuten, eta laster bildu zitzaizkien burdingintzako eta ontzioletako langileak. Meatzarien aldarrikapen nagusiak hauek ziren:

• 10 orduko lanaldia.
• Barrakoietan ez bizitzeko eskubidea.
• Kantinetan derrigorrez ez erosteko eskubidea (hauetan oinarrizko elikagaiak garesti saltzen baitziren eta kalitate eskasekoak izaten baitziren).

Ybarra, Rivas, Echevarria eta gainontzeko oligarken interesak babesteko, Espainiako Gobernuak gerra-egoera deklaratu bazuen ere, gatazka "Loma Ituna" delakoarekin amaitu zen.