Bioetika: Zelula Amak, Giza Genoma eta Klonazioa

Zelula Ama Motak eta Beraien Azalpena

• Zelula ama totipotenteak: Hazi daitezkeen eta organismo oso bat eratu dezaketen zelula amak dira.
• Zelula ama pluripotenteak: Organismo oso bat eratu ezin duten arren, beste edozein zelula mota ekoiztu ditzaketenak.
• Zelula ama multipotenteak: Bakarrik bere ataleko zelula mota ekoiztu ditzaketenak. Enbrioietatik lortzen dira.
• Zelula ama unipotenteak: Bakarrik zelula mota bat ekoiztu dezaketenak.

Zelula Amarik Garrantzitsuena: Zigotoa

Zelula amarik garrantzitsuenetakoa zigotoa da, eta espermatozoideak obulua ernaltzean sortzen da. Horrenbestez, zigotoa totipotente motakoa da, fetuaren zelula guztien eta enbrioiaren plazentaren sortzailea delako. Enbrioia hazten doan heinean, enbrioiaren zelula amak totipotentzia galduz doaz, eta ondorioz zelula horiek pluripotente bihurtzen dira.

Zelula Amen Iturriak

• Gordetako enbrioiak.
• Ehun eta organo helduak.
• Hildakoen ehunak eta organoak.

Zer da Bioetika?

Etikak biziaren zientzietan duen aplikazioa da.

Zelula Amen Arazo Etiko Nagusia

Zelula enbrionarioak erabiliz gero, enbrioiak suntsitu behar dira eta, beraz, giza bizitza suntsitzen da.

Giza Genoma Proiektuaren Ikuspegi Etikoak

• Geneen patentatzea: Giza genomaren geneak patentatzea (geneak ez dira asmakizunak eta ezin dira patentatu).
• Pertsonaren askatasuna eta duintasuna: Banako bakoitza bakarra da, eta aniztasuna beharrezkoa da.
• Pertsonaren pribatutasun eskubidea: Batez ere analisi genetikoen bidezko osasun-egoerari dagokiona, alegia, informazio genetikoari buruzko banakoaren sekretua.
• Eugenesia: Arrazaren hobekuntza.

Transgenikoen Ikuspegi Bioetikoak

• Patenteak: Izaki bizidunen material genetikoaren patentatzea.
• Monopolioak: Nekazaritzaren eta elikaduraren monopolioak sortzea (gutxi batzuek onurak lortzen dituzte beste batzuen kaltetan).
• Ingurumen-arriskuak.
• Osasun-arriskuak.

Ugalketa-Klonazioaren Ikuspegi Bioetikoak

• Eugenesia: Arrazaren hobekuntza.
• Osasun arazoak: Akatsak klonetan.
• Pertsonaren duintasuna.
• Ugalketa eta familiaren kontzeptua ahultzea.