Bernardo Atxaga eta Euskal Narratiba Modernoaren Gakoak

Bernardo Atxaga eta Obabakoak

Obabakoak lanak sari sortatxo bat irabazi zuen bere kalitateagatik, horien artean 1989ko Espainiako Literatur Sari Nazionala. 26 narraziok osatutako bilduma da eta bi zati nagusi ditu:

• Hamaika hitz Villamedianako herriaren ohoretan eta bat gehiago: Lehen atala.
• Gainerako hogeita bostak: Kotsu fantastikoa duten istorioak.

Obaba espazio geografiko bat da, beste denbora eta garai batekoa, non pertsonaiek eite berezi bat daukaten. Balio sinboliko handia du, Atxagaren erreferentzia-bilduma nagusia delako. Literaturan hizkuntza askotarikoa darabil obran, pertsonaien hizkuntza-mailaren arabera.

Idazlearen ibilbidea eta saiakerak

Bernardo Atxaga haur eta gazte idazlanetan saiatua da, itzulpengintzaren eremuan aritua eta oso trebea. Bere lehen idatziak prentsa-artikuluak eta informazio-testuak izan ziren: literatura eta kulturari buruzko kronikak. Bere literatura-ibilbidea oso gaztetik trebaturiko eta miretsiriko kontalari batena izan da.

Lan aipagarriak eta Pott Banda

1977 eta 1980 artean Pott Banda taldean parte hartu zuen. 1983an narrazio bilduma bat egin zuen, eta 1986an Atabal eta euria narrazioa argitaratu zuen. Saiakeraren alorrean, lan hauek nabarmentzen dira:

• Ni ez naiz hemengoa (1985)
• Marginalia (1988)
• Ez gara gure baitakoak (1989)
• Han izanik huna naiz (1992)
• Hitzen ondoeza (1997)

Liburu horietan hamaika gogoeta jasotzen dira, gai asko jorratuz: euskara, kartzela, eta abar. Saiakera-lanei erraz jarraitzeko antolakuntza egokia eman die.

Euskal narratiba modernoaren ezaugarriak

Euskal narratibak interes literarioa merezi duen kontaketa bilatzen du, hau da, edertasuna iristen zaion kontaketa. Ezaugarri nagusia eleberrigintza modernoa da. Gaietan, estiloan eta iturrietan inoiz baino aniztasun handiagoa du euskal narratibak, idazleak eta irakurleak ere horren bila baitabiltza. Azken hamarkadetan lortu duen aurrerabidea euskal literatura osoaren sendotzearekin loturik dago. Narratiban eleberriak, mitoak, poema epikoak eta elezaharrak biltzen dira.

Idazkeraren eta estiloaren berezitasunak

Obren hizkuntza-ezaugarriak zehatzak eta errazak dira. Hona hemen puntu garrantzitsuenak:

• Ekintzaren adierazpena elkarrizketa bizi-bizietan egitea.
• Deskribapen narratiboa hobestea.
• Narrazio-estrategiak: Suspensearen edo umorearen erabilera dosifikatua.
• Filmei eta eguneroko berri ezagunei erreferentzia egitea.
• Nobela beltzeko giro ilun eta arriskutsuen baliabideez baliatzen jakitea.

Euskal literaturak kanpoko literaturaren eragina du eta bere toki zein data mitifikatuak ditu.