Esaldi juntadurak eta menderakuntzak: laburpen eskematikoa

Laburpena

Dokumentu honek euskarazko esaldi juntadurak eta menderakuntzak laburbiltzen ditu. Juntadura motak (hautakariak, aurkariak, alborakuntzazkoak) eta menderakuntza motak (konpletiboak, erlatiboak, denborazkoak, kausazkoak, baldintzazkoak, kontzesiboak eta beste batzuk) eskematikoki aurkezten dira. Ikasleak esaldi konplexuen egitura eta lotura-partikulak identifikatzen ikasiko du.

Funtsezko puntuak

Juntadurak elementu berdinak edo baliokideak lotzen ditu: hautakariak (edo, ala, nahiz), aurkariak (baina, baizik, baino, ezpada) eta alborakuntzazkoak (bai...bai, ez...ez, ala...ala).
Konpletiboak esaldi osagarri gisa jokatzen dute, eta (e)la, (e)nik, t(z)ea bezalako atzizkiekin eratzen dira.
Denborazko menderakuntzak baino lehen, ondoren, (e)nean eta (e)n bakoitzean bezalako esapideekin adierazten dira.
Kausazkoak (e)lako, (e)la eta, (e)nez gero bezalakoekin lotzen dira; baldintzazkoak ba.. eta (e)z gero bidez.
Kontzesiboak (e)n arren eta nahiz eta bidez adierazten dira, eta kontsekutiboak hain/hainbeste...non/ezen egituraz.

Frogatu zeure burua

Juntadurazkoak:

-Hautakariak: edo, edota ala, nahiz, zein.

-Aurkariak: baina, baizik, baino, ezpada.

-Alborakuntzazkoa: alde batetik...Bestetik,

bai....Bai, ez....Ez,ala....Ala, edo....Esdo,dela...

Menderakuntzazkoak

-Konpletiboak: (e)la, (e)nik, t(z)ea, t(z)eak,

t(z)eari, t(z)eko.

-Zehar galdera: (e)n, eaa..(e)n, (e)n ala ez.

-Erlatibozkoa: (e)n, tako (dako), (r)iko

-Denborazkoak: baino lehen, ondoren,

bezain lazter, (e)nean, (e)n bakoitzean.

-Moduzkoak: (e)n bezala, (e)n legez, (e)n

moduan, (e)n arabera

-Konparaziozkoak: bezain, beste,baino..Ago

-Helburuzkoak: Zertara zertarako erantzun.

-Kausazkoak: (e)lako, (e)la eta, (e)nez gero.

-Baldintzazkoak: ba.., (e)z gero.

-Kontsekutiboak: hain/hainbeste..Non/ezen

-Kontzesiboak: (e)n arren, nahiz eta.

Ohiko galderak

Zein dira euskarazko juntadura motak?

Dokumentuaren arabera, hiru mota daude: hautakariak (edo, edota, ala, nahiz, zein), aurkariak (baina, baizik, baino, ezpada) eta alborakuntzazkoak (bai...bai, ez...ez, ala...ala, edo...edo, dela...dela).

Zer adierazten dute kontzesiboak?

Kontzesiboek kontrako baldintza bat adierazten dute, baina ondorioa gertatzen da. Dokumentuan (e)n arren eta nahiz eta bidez eratzen dira.