Arkitektura Errenazentista: Quattrocento, Cinquecento eta Manierismoa

Arkitektura Errenazentista: Oinarriak eta Ezaugarriak

Eraikuntza-tradizio klasikoa berreskuratuz eta lengoaia arkitektoniko berriaren teoria guztiak formulatuz hasi zen arkitektura errenazentista. Proportzioak, harmoniak eta simetriak gizakia zuten eredu. Ezaugarri nagusiak hauek ziren:

• Erdi puntuko arkua, ordena erromatarrak eta apaindura klasikoa erabiltzea.
• Barrualdeko espazio homogeneoak, oinplano zentralizatuekin.
• Lehengaiak: marmola edo harri nobleak.

Quattrocentoko Arkitektura

Arkitektura errenazentistaren elementu formalak Florentzian agertu ziren. Florentziako kultura-giroan hezitako Filippo Brunelleschi izan zen mugimenduaren aitzindaria. Arkitektoa, eskultorea, asmatzailea eta ingeniaria izan zen, eta perspektibaren sistema eta legeen printzipioak finkatu zituen.

Brunelleschi eta Florentziako Berrikuntzak

Brunelleschik dimentsio handiko gunea eraikitzea lortu zuen Santa Maria del Fiore katedraleko kupula zoragarrian. Kupula danbor oktogonalaren gainean altxatu zuen, kanpoaldetik ojiba-kasko batekin eta barrualdetik kasko esferiko batekin estaliz.

Quattrocentoko kulturaren beste adierazlerik onena Leon Battista Alberti izan zen. Pinturari, arkitekturari eta eskulturari buruzko bere tratatuekin Errenazimentuko artearen teoria gorpuztu zuen.

Cinquecentoko eta Manierismoko Arkitektura

XVI. mendean, estilo errenazentistak handitasuna eta klasizismo handiagoa lortu zituen. Erroma bihurtu zen gune nagusia, eta aita santuek arte-produkzioa sustatu zuten, elizaren handitasuna erakusteko bidea zelakoan. Maisu handien garaia izan zen.

San Pedro Basilika: Bramante eta Michelangelo

Donato Bramanteren lanik garrantzitsuena Julio II.a aita santuak eskatutako Vatikanoko San Pedro Basilikaren proiektua izan zen. Gurutze grekozko oinplanoa eta petxinek eusten duten kupula ikaragarria zituen, aita santuaren boterea irudikatuz.

Michelangelo arduratu zen San Pedro basilikako kupula amaitzeaz. Bramanteren oinplanoa errespetatuz, sekulako kupula eraiki zuen, kanpoan dituen goranzko nerbioek jasoa eta danborraren gainean altxatua, marmolez egina. Eraikuntza hau luzaroan izan zen eredu.

Michelangelok, gainera, Kapitolioko plazan trapezio formako oinplanoa eta apaindura oboidea erabili zituen, jada adierazpide antiklasikoak erakutsiz.

Manierismoa: Ezaugarri Antiklasikoak

1520-1530etik aurrera, funtzioa, edukia, antinaturalismoa eta edertasun-kontzeptu subjektiboa goraipatzen zituzten forma artistiko berriak bilatzeari ekin zioten artista hauek: Manierismoa.

Estilo manierista 1520tik aurrera hasi zen, eta honako ezaugarri hauek zituen:

• Ordena tradizionalekin hautsi zuen.
• Batasun-zentzurik eta perspektiba handirik ez zuen.
• Elementuen, proportzioen eta kapritxozko dekorazioaren erabilera guztiz librea zen.