Antzinako Greziako Artearen Ezaugarriak
Arte greziarra
Antzinako Grezia K.a. 1100etik K.a. 146ra arte hedatu zen. Bi aro nagusi bereiz ditzakegu: Aro Arkaikoa (K.a. VIII-V. mendeen artean) eta Aro Klasikoa (K.a. V. mendea). Bi hiri nagusi nabarmendu ziren: Atenas eta Esparta, bi eredu politiko muturrekoekin; demokrazia eta aristokrazia, hurrenez hurren. Alexandro Handiarekin, inperio baten osaerari bide eman zitzaion Greziaren bateratzerako, eta helenismoaren eta orientalismoaren arteko sintesia gertatu zen.
Arkitektura: Ezaugarriak
- Proportzioa: Zatien arteko proportzioa zaintzea (ordena) eta modulu geometriko edo aritmetikoaren erabilera (proportzio aureoa).
- Optika: Gure perspektibagatik egindako akatsak zuzentzea (marra horizontalak igo, alboetako zutabeak loditu, zutabeak atzeratu).
- Simetria eta masa: Zatien arteko simetria eta eraikin desberdinen arteko masa-konpentsazioa.
- Kokapena: Kokaguneari garrantzia ematea.
- Sistema: Adintelatua.
- Materialak: Hasieran pezoia eta egurra; gero, harria eta marmola.
Arkitekturaren elementuak
- Krepis: Estereobatoa eta estilobatoa.
- Zutabea: Basa (doriarrak ez du), fustea eta kapitela.
- Taulamendua: Arkitrabatua, frisoa eta kornisa.
- Estalkia: Frontoia (bertan, Atenearen jaiotza edo Atenea eta Poseidonen guda irudikatzen ziren).
Eskultura
Ezaugarri orokorrak: Gizakien edertasun fisikoa eta oreka espirituala irudikatzea. Edertasuna zatien arteko proportzioan datza, kanon baten beharra izanik. Irudiak harmonikoak eta idealizatuak dira, eta normalean gizakia biluzik agertzen da. Material nagusiak: kareharria, brontzea eta marmol zuria.
Garaiak
- Garai Arkaikoa: Kuros (gizonak) eta Kore (emakumeak). Arte basikoa mantendu zen.
- Aldi Klasikoa: Giza anatomiaren errepresentazio perfektua eta armoniatsua. Kanona eta kontrapostoa erabili ziren.
- Aldi zurruna: Konposizio sinpleak eta zurrunak.
- Lehen klasizismoa: Aurpegien adierazkortasun eza, kanona eta mugimendu eutsia. Egileak: Miron, Polikleto eta Fidias.
- Bigarren klasizismoa: Sensualagoa, estilizatuagoa, kanon berria. Egileak: Praxiteles eta Lisipo.
- Helenismoa: Egitura dinamikoagoa, sensualagoa, estilizatuagoa eta dramatikoagoa.
Pintura eta Zeramika
- Pintura: Ez dago arrastorik.
- Zeramika: Figura beltzak eta figura gorriak.