Agiri bilketa eta bizi-historiaren gidoia: metodologia

Laburpena

Dokumentu honek agiriak biltzeko eta aztertzeko prozesua azaltzen du, agiri idatzi, estatistiko eta objektuen motak barne. Gero, bizi-historiaren helburuak, bideak (dokumentuen azterketa, elkarrizketa eta inguruko pertsonen elkarrizketa) eta gidoiaren atalak azaltzen ditu, aurre-prestaketatik txosten idatzira arte.

Funtsezko puntuak

Agiriak hiru motatakoak izan daitezke: idatziak, estatistikoak edo zenbakizkoak eta objektu-agiriak.
Fase nagusiak dira datuen lokalizazioa eta eskuragarritasuna eta dokumentazioaren azterketa.
Bizi-historiaren helburuak dira norbaiten esperientzia biografikoa ulertzea, anbiguetasunak eta aldaketak aztertzea, ikuspuntu subjektiboa ulertzea eta fenomeno sozialak ulertzea.
Bizi-historia egiteko hiru bide daude: dokumentuen azterketa, elkarrizketa egitea eta inguruko pertsonak elkarrizketatzea.
Gidoiak aurre-prestaketa eta txostena jasotzen ditu, anonimotasuna, datuen erabilera eta eranskinak barne.

Frogatu zeure burua

Agiri bilketa

Agiri bilketa: Edozein eratako agirietan errealitateaz dagoen jakintza-alor orotako informazioa eskuratzea.

Motak

Agiri idatzia: prentsan argitaratutakoak, literarioak, pertsonalak (egunkaria, gutuna...)
Agiri estatistikoak edo zenbakizkoak: erroldak, inkestak...
Objektu-agiriak: gizakiak egindako hainbat lan tekniko eta artistiko (pinturak, hondakin arkeologikoak...)

Faseak

Datuen lokalizazioa eta eskuragarritasuna

Lokalizazioa: Azterketa jakin baterako behar diren agiriak aurkitzea. Komeni da informazio-kantitatea neurrizkoa izatea.

Dokumentazioaren azterketa

Agirien azterketak hobetu egiten du, zalantzarik gabe, ikertzen ari den gaiaren alderdi guztiei buruzko ezagutza.

Bizi-historiaren helburuak

Norbaiten esperientzia biografikoa ulertzeko: umetatik gaur egunera arte emandako pausoak ezagutzeko.
Anbiguetasunak eta aldaketak ulertzeko: bizitza historiaren bitartez pertsona batek bere bizitzan zehar izan dituen aldaketa-momentuak identifikatu; baita anbiguetasunak, logikarik gabeko momentuak, zalantzak edo kontraesanak aztertzea ere.
Ikuspuntu subjektiboa ulertzeko: elkarrizketatuak bere buruari eta munduari buruz duen ikuspuntu subjektiboa eta bere portaerari eta besteen portaerari buruzko ikuspegiak ulertu.
Fenomeno sozialak ulertzea: fenomeno sozial asko pertsona zehatz baten bizi esperientziatik bakarrik ulertu daitezke.

Bideak

Dokumentuen azterketa: ikertu nahi den pertsonak idatzitako dokumentuak aztertzea; horrekin batera pertsona horren argazkiak, idatzitako eta jasotako eskutitzak aztertu daitezke.
Elkarrizketa egitea: bien artean egiten den elkarrizketa da; lasaitasun eta etxekotasun egoera bilatzea komeni da. Egoera apurtu liteke elkarrizketan elkarrizketagile bat baino gehiagok parte hartuko balute.
Inguruko pertsonak elkarrizketatzea: ingurukoek edo pertsona hori ezagutzen dutenek aztergai den pertsona ulertzeko informazio ugari eman dezakete.

Gidoiaren atalak

Aurre-prestaketa eta txostena

Zein helburu lortzeko egin duzu?
Hiru bideetatik zein aukeratu?
Gidoia lantzea (sarrera eta aurkezpena).
Elkarrizketatzailearen aurkezpena.
Informazioaren anonimotasuna.
Ikerketaren helburuak eta datuei emango zaien erabilera.
Ordaintzen edo laguntzen duten erakundeen izena.
Elkarrizketaren denbora (gaia eta galdera).
Galdera horokorretik hasi eta zehatzenetara pasatuko al zara?
Informazioa hartzeko baliabidea.

Txosten idatzia

Zergatik bizi-historia?
Emaitzen aurkezpena.
Ondorio orokorrak (nola sentitu, abantaila eta desabantailak, tokiaren garrantzia).
Eranskinak (elkarrizketaren fitxa teknikoa — elkarrizketa data, testuingurua eta tokia — erabilitako gidoia — transkripzioa).

Ohiko galderak

Zein motatako agiriak daude agiri bilketan?

Testuak aipatzen dituen motak agiri idatziak (prentsa, literarioak, pertsonalak), agiri estatistikoak edo zenbakizkoak (erroldak, inkestak) eta objektu-agiriak (pinturak, hondakin arkeologikoak) dira.

Zein dira bizi-historiaren helburuak?

Norbaiten esperientzia biografikoa ulertzea, anbiguetasunak eta aldaketak aztertzea, elkarrizketatuaren ikuspuntu subjektiboa ulertzea eta fenomeno sozialak ulertzea dira.

Zein bide daude bizi-historia egiteko?

Hiru bide daude: ikertutako pertsonak idatzitako dokumentuen azterketa, elkarrizketa egitea eta ingurukoak edo pertsona hura ezagutzen dutenak elkarrizketatzea.