Afrikaren banaketa eta kolonizazioa (XIX. mendea)

Afrikaren banaketa

Hedapen inperialista Afrikan hasi zen. 1870erako, europarrek fabrika batzuk eta esparru kolonial txiki batzuk besterik ez zituzten, itsasotik gertu zeuden eremuetan.

Lehen urratsak

Frantzia eta Erresuma Batuak hasi zuten Afrika kolonizatzeko prozesua.

Mediterraneoko Afrikan, Frantziak Aljeriaren okupazioa hasi zuen, eta ofizialki lurralde frantses gisa izendatu zuten. 1881ean, frantsezek protektoratua ezarri zuten Tunisian.

Egipton frantsesen eta ingelesen arteko gatazka izan zen; ingelesek Suezko kanaleko ibilbidea kontrolatu nahi zuten, Indiarako bidea ziurtatzeko.

Misiolariek, esploratzaileek eta abenturazaleek ireki zituzten Afrikako gainerako bideak europarrentzat.

Berlingo Konferentzia

Frantzia eta Belgikaren arteko tentsioa nagusitu zen Kongoko gaian; gainera, Alemaniako merkatariek gero eta interesa zuten Erdialdeko Afrikan. Hori dela eta, Bismarckek, Alemaniako kantsilerrak, Nazioarteko Konferentzia antolatu zuen Berlinen; zenbait itun onartu ziren Afrikaren okupaziorako:

• Niger eta Kongo ibaietan merkataritza eta nabigazio askatasuna.
• Esklabotzaren debekua.
• Kongoko Estatu Librearen onarpena.
• Okupazio eraginkorren printzipioa: lurraldea benetan okupatzea beharrezkoa zela onartu zen.

XIX. mendearen amaieran, beste potentzia batzuk hasi ziren esku hartzen Afrikaren banaketan. Garrantzitsuenak Italia eta Alemania izan ziren.

Nazioarteko gatazkak

Berlingo Konferentziaren eta ondorengo nazioarteko itunen bidez ere ez zuten lortu gatazkak amaitzea.

Inperio asmoak eta gatazkak

Inperio jarraituak eratzeko asmoek gatazkak sortu zituzten. Erresuma Batuak iparraldea eta hegoaldea batuko zituen Afrikako inperioa eratu nahi zuen, trenbide-sare baten bidez lotuta. Frantziak, berriz, mendebaldetik ekialdera bitarteko eremua sortu nahi zuen. Azkenean, gatazka hori diplomaziaren bidez gainditu zuten.

Hegoaldeko Afrikan, portugaldar, holandar eta alemaniar kolonoek talka egin zuten.

Izan ere, urrea eta diamanteak aurkitu zituzten, eta horren ondorioz ingelesen eta boerren (Hegoafrikako kolonoak) artean gerra izan zen. Boerrak galdu egin zuten.

Marokon ere gatazkak izan ziren Frantziaren eta Alemaniaren artean, eta hori izan zen Lehen Mundu Gerraren sorrera eragiten lagundu zuten arrazoietako bat.