ADNaren Erreplikazioa eta Konponketa Mekanismoak

ADNaren Erreplikazioa: Prozesuaren Urratsak

Erreplikazioaren Hasiera: Helizearen Desbiribilkatzea

Erreplikatzen hasi aurretik, helize bikoitza desbiribilkatzeko eta bi kateak bereizteko helikasa izeneko entzimak behar dira. Hauek molekula desbiribilkatzen dute, erreplikazio-burbuila sortuz.

Kate Berrien Sintesia: Polimerasak Lanean

Ondoren, ADN polimerasak kate berriak sintetizatzen hasten dira. Entzima horrek desoxirribonukleosido trifosfato berriaren eta hazten ari den katearen arteko lotura fosfodiesterra katalizatzen du, bi fosfato talde (pirofosfatoa) askatuz. Lotura fosfodiesterra eratzeko behar den energia fosfatoen arteko loturen hidrolisitik lortzen da.

Harizpi Aurreratua eta Atzeratua (5' → 3' Noranzkoa)

ADN polimerasak erreplikazioa 5' → 3' noranzkoan soilik katalizatzen duenez, eta ADNaren bi kateak antiparaleloak direnez, bietako bat modu jarraituan sintetizatuko da: harizpi aurreratua. Bestea, harizpi atzeratua, zatika sintetizatuko da (ADN zati horiei Okazakiren zatiak deritze). Beraz, ADNaren erreplikazioa asimetrikoa da.

Harizpi Atzeratuaren Sintesiaren Xehetasunak

Kate atzeratua sintetizatzeko, hainbat entzimak parte hartzen dute modu koordinatuan:

• ARN polimerasa (Primasa): Zebatzaile gisa funtzionatzen duten ARN zati laburrak (50 bat erribonukleotido) sintetizatzen ditu.
• ADN polimerasa III: ARN zebatzailetik abiatuta, Okazakiren zatiak (1000 bat desoxirribonukleotido eukariotoetan) sintetizatzen ditu 5' → 3' noranzkoan.
• ADN polimerasa I: Exonukleasa jarduera duenez (5' → 3' noranzkoan), ARN zebatzaileak kentzen ditu eta hutsuneak desoxirribonukleotidoz betetzen ditu.
• ADN ligasa: Fosfodiester loturak eratuz, sintetizatutako ADN zatiak (Okazakiren zatiak) elkarri lotzen dizkio, harizpi jarraitua osatuz.

Erreplikazioa Eukariotoetan

Eukariotoetan, ADNaren erreplikazioa aldi berean hasten da puntu askotan (erreplikazio-jatorri anitzetan), ADN eukariotikoaren luzera handia dela eta. Horrek prozesua azkartzen du.

ADNaren Akatsak: Mutazioak eta Konponketa Mekanismoak

ADNa bikoiztean kopia berrian akatsen bat gertatzen bada, edo erradiazioen nahiz substantzia kimikoen eraginez, nukleotidoen sekuentzia alda daiteke. Aldaketa horiei maila molekularreko mutazio deritze.

ADNak duen funtsezko eginkizuna (informazio genetikoa gordetzea eta transmititzea) dela eta, ezinbestekoa da bere osotasuna mantentzea. Horretarako, ADNaren kalteak konpontzeko gai diren entzimak eta mekanismoak daude.

Konponketa Prozesu Orokor Bat

ADNaren konponketa mekanismoetako bat honakoa da:

• Konponketa-entzimak (nukleasak) kaltetutako segmentua identifikatu eta mozten dute.
• ADN polimerasak hutsunea betetzen du nukleotido zuzenak gehituz (5' → 3' noranzkoan), katea osasuntsua molde gisa erabiliz.
• ADN ligasak berregindako zatiaren eta gainontzeko katearen arteko lotura egiten du, katea guztiz zigilatuz.