1839ko urriaren 25eko legea

testuingurua:

Fernando VII.Aren ondorengotza gogora ekarri beharko genuke aurrenik.1833 hiltzeanpilatutakotentsio dinastiko eta ideologikoek eztanda egin eta Ikarlistadan eragin zuten. Isabelen eskubidedinastikoak defendatzen zituen bando liberal eta hildako erregearen anai Karlos Maria Isidoro tronuratzea defendatzen zuen bando absolutistaizan ziren aurrez aurre. Hego euskal herriko lurraldea kontrolatzea igaro ziren, liberalen esku gelditu ziren hiriburuak salbo. Karlistek nhiri garrantzisu bat konkistatzeko saiakera antzuak egin zituzten, eta Bilboko setioan. Madrilerantz aurrera egin ezinik,Bergarako Hitzarmena sinatu zuten karlista bizkaitar eta gipuzkoarrek Haren arabera karlistek arma utzi zituzten , militar karlistei armada liberalean sartu eta haien gradu militarra mantentzeko aukera eman zitzaieneta liberalek euskal foruak berretsi zituztenForuen baiezrapena 1839eko urriaren 25eko legeak ezartzen zituen. Espainiako antolamendu juridikoaren mendejarri baitzuen Araba Bizkaia eta Gipuyzkoako lege tradizionalak Espainiako probintzia arrunt izatera igaro zen Aldi berean ,Nafarroako Aldundiak eta Espainiako gobernuak hitzarmen Ekonomikoa sinatu zuten.

Gipuzkoa, Araba eta Bizkaia lege hau beste modu batera aplikatu zen Zergak ordaintzeko obligaziorik ez zegoen. Nahitaezko soldadutzarik ere ez zuten onartu. 1843an Esparteroren aurkako altxamendua altxamendua gertatu zenean, diputazio probintzialeek ihes egin zuten eta haien orrdez diputazio foralak antolatzu zituzten. Isabel II.Ak Foruen element batzuk berrezarri zituen udfalbatzak sistema foralen arabera aukeratuko ziren, eta batzar Nagusiak eta diputazio foralak ere bai eskumen gutxiagorekin Euskaldun askok sistema forala bere osotasunean berreskuratu nahi zuten eta 1872an hirugarren gerra Karlistari ekin zioten. 1833an hasitako gatazkan bezala, karlistek Euskal Herriko landa-eremua kontrolatu eta Bilbosetiatzera heldu ziren 1876 Araban, Gipuzkoan eta Bizkaian berehala legea onartu zuten.